Theo báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) đang được tham vấn, dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh do VinSpeed đề xuất có tổng chiều dài khoảng 121 km, sử dụng đường đôi khổ 1.435 mm và điện khí hóa.
Tuyến đường đi qua 4 địa phương gồm Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh. Để triển khai toàn tuyến, tổng diện tích đất dự kiến phải sử dụng khoảng 568 ha.
Trong đó, Quảng Ninh là địa phương có diện tích đất dành cho dự án lớn nhất với khoảng 286,5 ha, chiếm hơn một nửa tổng diện tích. Hải Phòng cần khoảng 218,5 ha, Bắc Ninh khoảng 19 ha và Hà Nội khoảng 44 ha.
Dự án được bố trí 5 nhà ga. Ga Cổ Loa tại Trung tâm Hội chợ triển lãm Quốc gia, xã Đông Anh, TP Hà Nội là ga đầu tuyến, có diện tích khoảng 35,58 ha. Tiếp đó là ga Gia Bình tại xã Lâm Thao, Bắc Ninh với 7,48 ha và ga Ninh Xá tại phường Bắc An Phụ, TP Hải Phòng với 7,14 ha.
Ảnh minh hoạ
Tại Quảng Ninh, tuyến có ga Yên Tử rộng khoảng 10,6 ha và ga cuối Hạ Long Xanh tại phường Tuần Châu, quy mô hơn 34,6 ha. Theo quy hoạch, bãi đỗ tàu được bố trí tại ga Cổ Loa, trong khi depot đặt tại ga Hạ Long Xanh.
Một trong những thông số đáng chú ý của dự án là tốc độ thiết kế trên tuyến chính lên tới 350 km/h. VinSpeed tính toán thời gian di chuyển bằng tàu cao tốc từ Hà Nội đến Hạ Long sau khi tuyến hoàn thành sẽ chỉ còn khoảng 23 phút.
Với tổng vốn đầu tư dự kiến 147.370 tỷ đồng, dự án đã được triển khai từ tháng 4. Tuyến đường chủ yếu được xây dựng trên cao với khoảng 116 km, chỉ khoảng 4 km đi trên mặt đất. Công trình cũng bao gồm 9 cầu vượt sông và 11 cầu cạn vượt đường sắt, đường giao thông hiện hữu.
Để khai thác tuyến, VinSpeed dự kiến đầu tư 16 đoàn tàu, bao gồm cả tàu dự phòng. Mỗi đoàn gồm 7-8 toa, có sức chứa khoảng 600 hành khách. Tàu dự kiến hoạt động từ 6h đến 24h mỗi ngày, tương đương 18 giờ khai thác.
Phương án vận hành được thiết kế để tăng dần tần suất theo nhu cầu đi lại. Trong năm đầu tiên, dự kiến năm 2028, thời gian giãn cách giữa các chuyến vào giờ cao điểm là 60 phút. Khoảng cách này sẽ được rút xuống 30 phút vào năm 2030, 20 phút vào năm 2035, 15 phút vào năm 2040 và còn 12 phút vào năm 2045.
Theo tính toán của chủ đầu tư, tuyến đường sắt có thể phục vụ hơn 668.000 lượt khách ngay trong năm đầu khai thác 2028. Đến năm 2030, sản lượng hành khách dự kiến đạt khoảng 1,49 triệu lượt và tăng lên 3,38 triệu lượt vào năm 2040.
Với quy mô đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng, tuyến đường sắt không chỉ đặt ra yêu cầu lớn về quỹ đất, đặc biệt tại Quảng Ninh và Hải Phòng, mà còn tạo thêm một trục kết nối tốc độ cao giữa Hà Nội với khu vực phía Đông Bắc. Việc dành hơn 568 ha đất cho dự án sẽ kéo theo nhu cầu lớn về giải phóng mặt bằng, tổ chức lại hạ tầng và không gian sử dụng đất tại các địa phương có tuyến đi qua.
Tâm An