Bứt phá mạnh mẽ, lập kỷ lục mới
Theo dữ liệu từ Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), tính chung 10 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam ước đạt 1.010,6 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng trong tháng 10, quy mô xuất nhập khẩu bứt phá mạnh với 122,2 tỷ USD, tăng 47,6% so với cùng kỳ.
Trong tổng kim ngạch chung, hoạt động xuất khẩu giữ vai trò động lực chính khi đạt khoảng 499 tỷ USD, tăng 27,4% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng trưởng đồng đều được ghi nhận ở cả khu vực kinh tế trong nước lẫn khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục giữ vị thế trụ cột, chiếm tới 87,4% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước.
Về thị trường, Việt Nam duy trì đà tăng trưởng tích cực tại hầu hết các đối tác thương mại lớn như Trung Quốc, Hoa Kỳ, EU, Hàn Quốc và khu vực ASEAN.
Cán cân thương mại cũng chuyển biến tích cực khi tháng 10 ghi nhận xuất siêu 6,8 tỷ USD (tháng thứ hai liên tiếp xuất siêu), góp phần hạ mức nhập siêu lũy kế 10 tháng xuống còn khoảng 12,7 tỷ USD.
Với đà tăng trưởng này, ngành công thương hoàn toàn có cơ sở để đạt và vượt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 15 - 16% đặt ra cho cả năm 2026.
Định hình chiến lược thương mại đến năm 2045
Bộ Công Thương đang hoàn thiện dự thảo Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, nhằm chuyển dịch mạnh mẽ từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu.
- Mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030: Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu hàng hóa bình quân đạt 15 - 16%/năm; nhập khẩu tăng 12 - 13%/năm. Cán cân thương mại duy trì thặng dư bền vững với tỷ trọng xuất siêu bình quân đạt 3 - 6% trên tổng kim ngạch xuất khẩu.
- Tầm nhìn đến năm 2045: Việt Nam phấn đấu đứng trong nhóm 10 quốc gia có kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa lớn nhất thế giới, với tỷ trọng xuất siêu đạt 7 - 10%.
Đáng chú ý, dự thảo chiến lược đặt mục tiêu phát triển xuất nhập khẩu theo chiều sâu, nâng cao hàm lượng chế biến, khoa học và công nghệ.
- Gia tăng nội lực doanh nghiệp Việt: Nâng tỷ trọng xuất khẩu của khu vực doanh nghiệp trong nước từ mức hiện tại lên khoảng 28 - 30% vào năm 2030 và đạt 38 - 40% vào năm 2045.
- Đổi mới cơ cấu hàng hóa: Tỷ trọng xuất khẩu hàng chế biến, chế tạo tinh chế đạt 89 - 90% vào năm 2030 và trên 92% vào năm 2045. Đặc biệt, sản phẩm công nghệ cao dự kiến sẽ chiếm khoảng 50% giá trị xuất khẩu nhóm hàng chế biến vào năm 2030 và vượt 55% vào năm 2045.
- Đa dạng hóa thị trường: Để tránh lệ thuộc vào các đối tác lớn, chiến lược đặt mục tiêu đến năm 2030 không có thị trường xuất khẩu nào chiếm quá 25% tổng kim ngạch (và không thị trường nhập khẩu nào quá 35%). Tỷ trọng của 3 thị trường lớn nhất cộng lại sẽ giảm xuống dưới 55% vào năm 2030 và dưới 50% vào năm 2045.
Bên cạnh đó, Việt Nam cũng sẽ mở rộng diện bao phủ thị trường khi mục tiêu nâng số thị trường đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD lên hơn 45 thị trường vào năm 2030 và 55 thị trường vào năm 2045; đồng thời tăng dần tỷ trọng sang các khu vực tiềm năng như Nam Á, Trung Đông, Châu Phi và Mỹ Latinh lên 10% (năm 2030) và 15% (năm 2045).
Châu An