Những chuyển động này trải từ cách tổ chức toàn thành phố đến các vấn đề cụ thể tại từng khu đất: nơi nào phát triển dịch vụ, khu vực nào gắn với công nghiệp, nhà ở quanh metro được tính toán ra sao và hồ sơ dự án cần tháo gỡ ở bước nào.
5 cực động lực, 5 trung tâm vệ tinh: Phía Tây bổ sung đô thị, giáo dục và y tế
Ngày 30/10, HĐND TP.HCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026–2031, thông qua Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025–2050, tầm nhìn 100 năm. Phạm vi bao trùm khoảng 6.772,59km², gồm 168 đơn vị hành chính. Sau bước thông qua của HĐND, quy hoạch tiếp tục được hoàn chỉnh, phê duyệt theo thẩm quyền.
Điểm đáng chú ý là định hướng tổ chức thành phố thành một mạng lưới đô thị thống nhất, phân công chức năng theo lợi thế từng khu vực. Cấu trúc 5 cực động lực và 5 trung tâm vệ tinh đặt các hoạt động tài chính, công nghệ, công nghiệp, cảng biển và dịch vụ xã hội trong quan hệ kết nối.
1.Cực lõi Sài Gòn – Chợ Lớn – Thủ Thiêm tập trung dịch vụ tài chính quốc tế, quản trị và dịch vụ toàn cầu. Khu trung tâm hiện hữu tiếp tục được khai thác cùng không gian ven sông và các chức năng kinh tế tri thức, văn hóa.
2.Cực phía Đông phát triển đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ, giáo dục và kinh tế số. Dải Thủ Đức – Dĩ An – Thuận An – Thủ Dầu Một được nêu trong phương án, gắn liên kết viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp với kết nối sân bay Long Thành.
3.Cực phía Bắc dựa trên nền tảng sản xuất, công nghiệp công nghệ cao và logistics.
4.Cực phía Nam hướng đến cảng biển, thương mại tự do, logistics quốc tế và công nghiệp năng lượng, gắn với chuỗi Cái Mép – Thị Vải – Cần Giờ – Vũng Tàu.
5. Một điểm đáng chú ý với nhu cầu nơi ở và dịch vụ là cực đô thị – giáo dục – y tế phía Tây. Phương án tham vấn xác định Vĩnh Lộc – Bình Lợi – Bình Chánh là không gian phát triển các chức năng này, bổ sung nơi ở, đào tạo và chăm sóc sức khỏe.
5 trung tâm vệ tinh được xác định gồm Côn Đảo; Long Hải – Hồ Tràm; Hóc Môn – Củ Chi; Bàu Bàng; Tân Uyên – Bắc Tân Uyên. Mạng lưới này hỗ trợ phân bố dân cư, việc làm và dịch vụ, mở rộng các trung tâm hoạt động ra ngoài lõi đô thị lịch sử.
Trong cấu trúc chung, các cực động lực xác định nhóm chức năng kinh tế chủ đạo; trung tâm vệ tinh bổ sung mạng lưới đô thị. Sự kết nối được tổ chức qua các hệ Bắc – Nam, Đông – Tây, sản xuất – logistics đa phương thức, hạ tầng đô thị đa tầng và không gian xanh – mặt nước.
10 vùng quản trị phát triển: Khu vực nào làm tài chính, công nghiệp, du lịch?
Cụ thể hơn về địa bàn, 10 vùng quản trị phát triển của TP.HCM là khung phân bổ dân cư, việc làm, sản xuất, dịch vụ và đầu tư hạ tầng. Các vùng có yêu cầu quản lý khác nhau, đồng thời không làm phát sinh cấp hành chính mới.
Vùng 1 – Lõi đô thị, tài chính, quản trị, di sản: Tập trung dịch vụ cao cấp, tài chính và văn hóa. Phát triển gắn với tái thiết đô thị, không gian công cộng ven sông và kiểm soát mật độ theo năng lực hạ tầng.
Vùng 2 – Đổi mới sáng tạo phía Đông: Nổi bật dải Thủ Dầu Một, Thuận An, Dĩ An, Thủ Đức. Định hướng công nghệ cao, nghiên cứu, đại học và kinh tế số đi cùng đô thị tri thức, kết nối Long Thành.
Vùng 3 – Tây – Tây Nam, cửa ngõ Đồng bằng sông Cửu Long: Gắn với Củ Chi, Hóc Môn, Bình Chánh và các địa bàn cửa ngõ. Trọng tâm là logistics, thương mại vùng, kết nối vận tải, kiểm soát đô thị hóa và giữ không gian trữ nước.
Vùng 4 – Đô thị công nghiệp – dịch vụ Bình Dương: Các địa bàn như Bến Cát, Tân Uyên, Bàu Bàng được đặt trong hướng nâng cấp sản xuất, công nghiệp xanh; bổ sung nhà ở, trường học, y tế gần nơi làm việc.
Vùng 5 – Sinh thái và dự trữ phát triển: Gồm các không gian Bắc, Tây Bắc và Đông Nam, với những địa danh như Dầu Tiếng, Bàu Lâm, Hòa Hiệp, Hòa Hội. Chức năng chính là bảo vệ hồ, rừng, đất nông nghiệp và dư địa dài hạn.
Vùng 6 – Nhà Bè – Hiệp Phước: Định hướng đô thị dịch vụ, logistics và cảng. Phát triển phải tính đến nền đất, thoát nước và kết nối các đầu mối vận tải.
Vùng 7 – Sinh thái biển Cần Giờ: Gồm Bình Khánh, An Thới Đông, Cần Giờ và Thạnh An. Trọng tâm là rừng ngập mặn, kiểm soát xây dựng và hoạt động du lịch theo sức chịu tải sinh thái.
Vùng 8 – Cái Mép – Thị Vải: Tập trung cảng biển quốc tế, logistics, công nghiệp và năng lượng. Kết nối đường sắt hàng hóa, đường bộ, đường thủy giữ vai trò liên kết sản xuất với cảng và sân bay.
Vùng 9 – Vũng Tàu – Long Hải – Hồ Tràm: Phát triển du lịch biển chất lượng cao, đô thị du lịch; đồng thời bảo vệ bãi biển, cảnh quan và khả năng tiếp cận không gian công cộng.
Vùng 10 – Đặc khu Côn Đảo: Ưu tiên bảo tồn di sản lịch sử, hệ sinh thái biển, quốc phòng và an ninh; dân số, công trình, du lịch được kiểm soát theo điều kiện tài nguyên và sức chứa của đảo.
Như vậy, hướng mở rộng nhà ở, sản xuất hay du lịch sẽ gắn với chức năng từng vùng. Những nơi giữ vai trò sinh thái, thoát nước và dự trữ phát triển có yêu cầu kiểm soát riêng.
Định hướng 961km metro, quy hoạch TOD đặt mốc từ cuối 2026 đến 2027
Metro là một trong những nội dung tạo sức chú ý lớn nhất của quy hoạch tổng thể. Hồ sơ định hướng đến năm 2050 hoàn thành 18 tuyến đường sắt đô thị dài khoảng 961km, cùng khoảng 450km đường sắt đô thị nhẹ và tàu điện mặt đất. Đây là quy mô định hướng dài hạn, cần phân biệt với các tuyến đang khai thác hoặc đã được quyết định đầu tư.
Đi cùng mạng lưới đường sắt là phát triển TOD – đô thị theo định hướng giao thông công cộng. Nhà ở, văn phòng, thương mại, dịch vụ và công trình công cộng được bố trí gắn với nhà ga, cùng lối đi bộ, phương tiện trung chuyển và tiện ích phục vụ dân cư.
Với kế hoạch quy hoạch TOD quanh các tuyến metro và nhà ga, các khu vực đang ở những bước chuẩn bị khác nhau. Lịch công bố tháng 9, được cập nhật trong bài viết tháng 10, đặt mốc metro số 2 đoạn Bến Thành – Tham Lương dự kiến trình thẩm định, phê duyệt quy hoạch trong tháng 12/2026.
Ga Thủ Thiêm có mốc dự kiến từ tháng 12/2026 đến tháng 1/2027. Với metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên, kế hoạch đặt mục tiêu phê duyệt đồ án trong quý I–II/2027; ga Bình Khánh, đoạn Tham Lương – Củ Chi và tuyến Bến Thành – Cần Giờ có các mốc dự kiến trong quý I–III/2027.
Các thời hạn trên là kế hoạch chuẩn bị hồ sơ. Việc đã duyệt ranh giới nghiên cứu cần được phân biệt với việc đã phê duyệt phương án sử dụng đất, tổ chức không gian và hạ tầng.
Một chuyển động cụ thể trong tháng 10 là phương án tuyến metro Thủ Dầu Một – TP.HCM dài khoảng 33,2km, dự kiến 24 ga được chấp thuận. Việc xác định tâm quy ước nhà ga, depot tiếp tục là cơ sở chuẩn bị ranh giới TOD dọc tuyến.
Ở nơi có dân cư hiện hữu, định hướng là chỉnh trang, bổ sung hạ tầng còn thiếu; nơi có quỹ đất phù hợp có thể nghiên cứu đô thị mới. Vì vậy, điều người dân cần theo dõi tiếp là ranh giới từng khu vực và phương án tổ chức cụ thể quanh ga.
Bắc Vũng Tàu hơn 90ha: Lấy ý kiến điều chỉnh sau gần 14 năm
Tại phường Phước Thắng, khu đô thị Bắc Vũng Tàu, tên thương mại DIC Solar City Vũng Tàu, được lấy ý kiến điều chỉnh quy hoạch chi tiết 1/500 trong tháng 10. Dự án do DIC làm chủ đầu tư, rộng hơn 90,5ha, gồm ba khu đất quanh vòng xoay kết nối đường 3 Tháng 2, 2 Tháng 9 và Võ Nguyên Giáp.
Quy hoạch chi tiết đầu tiên được phê duyệt ngày 31/10/2012. Sau gần 14 năm, việc điều chỉnh nhằm đồng bộ với quy hoạch phân khu đã được điều chỉnh năm 2021 và các thay đổi về sử dụng đất, hạ tầng.
Tại hội nghị, người dân cơ bản đồng thuận với định hướng được giới thiệu, đồng thời quan tâm bồi thường, giải phóng mặt bằng và tiến độ.
Lấy ý kiến là bước hoàn thiện hồ sơ, chưa đồng nghĩa đồ án điều chỉnh đã được phê duyệt.
Cần Giờ, An Nhơn Tây: Gần 548ha được đưa vào danh mục lập quy hoạch mới
Ngoài đô thị và nhà ở, TP.HCM có thêm chuyển động về không gian sản xuất nông nghiệp. Theo Quyết định 7183/QĐ-UBND ngày 27/10/2026, thành phố ban hành danh mục lập mới quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 cho hai khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại Cần Giờ và An Nhơn Tây.
Tổng diện tích dự kiến của hai khu nông nghiệp công nghệ cao gần 548ha gồm khoảng 470ha tại An Nhơn Tây và 77,739ha tại Cần Giờ. Ban Quản lý Khu Nông nghiệp Công nghệ cao được giao tổ chức lập quy hoạch theo danh mục.
An Nhơn Tây có quy mô lớn hơn, định hướng chuyên môn đã công bố là chăn nuôi công nghệ cao; Cần Giờ tập trung thủy sản công nghệ cao. Hai khu nằm trong mạng lưới nghiên cứu ứng dụng, sản xuất thử nghiệm và chuyển giao công nghệ nông nghiệp của thành phố.
Riêng Cần Giờ, diện tích trong danh mục đi kèm yêu cầu rà soát, hoàn thiện trước khi tổ chức lập quy hoạch. Do đó, con số 77,739ha chưa nên được hiểu là diện tích cuối cùng của đồ án.
Quyết định lần này xác định các quy hoạch cần lập mới, chưa phê duyệt cơ cấu sử dụng đất, ranh giới và hệ thống hạ tầng chi tiết. Các bước nghiên cứu tiếp theo sẽ cụ thể hóa không gian chức năng và phương án triển khai tại hai địa bàn.
Đăng Thy