Hỗ trợ tối đa cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ
Trình bày dự thảo Nghị quyết, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, quy định này dự kiến áp dụng trong 2 năm (kỳ tính thuế 2026 và 2027). Ước tính, chính sách này sẽ làm giảm thu ngân sách Nhà nước khoảng 3.191 tỷ đồng vào năm 2026 và 3.510 tỷ đồng vào năm 2027.
Theo Bộ trưởng, mặc dù trước đó đã có các chính sách miễn thuế cho cơ sở kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng, nhưng các hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, sức chịu đựng thu hẹp và khó tích lũy vốn tái đầu tư. Việc giảm thuế sẽ trực tiếp giữ lại nguồn lực tài chính giúp các đơn vị này mở rộng sản xuất, tạo đà tăng trưởng bền vững để bù đắp cho ngân sách trong dài hạn.
Ngoài ra, việc mở rộng ngưỡng doanh thu áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản lên dưới 10 tỷ đồng (thay vì 3 tỷ đồng như trước) cũng giúp người dân và doanh nghiệp đơn giản hóa sổ sách, tiết kiệm thời gian và chi phí quản lý.
Thẩm tra sơ bộ, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhất trí với điều kiện giảm 30% số thuế TNCN và TNDN cho cơ sở có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng trong năm 2026 và 2027, nhiều ý kiến thẩm tra đề nghị Chính phủ làm rõ cơ sở áp dụng thống nhất ngưỡng 10 tỷ đồng cho tất cả các lĩnh vực.
Bên cạnh đó, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ phương pháp xác định doanh thu và áp dụng chính sách đối với các trường hợp đặc thù như: doanh nghiệp có kỳ tính thuế khác năm dương lịch, doanh nghiệp mới thành lập, doanh nghiệp thực hiện chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, doanh nghiệp hoạt động chưa đủ 12 tháng, cũng như các hoạt động chuyển nhượng vốn, bất động sản hoặc các khoản thu không trực tiếp phản ánh hoạt động sản xuất, kinh doanh thường xuyên.
Đặc biệt, nhiều ý kiến cho rằng quy định tại dự thảo Nghị quyết chưa thực sự hợp lý, chưa bảo đảm nguyên tắc công bằng theo quy mô và có thể không tạo động cơ thúc đẩy phát triển kinh tế.
Cụ thể, các đối tượng có doanh thu đến 10 tỷ đồng thì được hưởng chính sách giảm thuế, nhưng đối tượng có doanh thu chỉ nhỉnh hơn ngưỡng 10 tỷ đồng một tỷ lệ rất nhỏ lại bị loại khỏi diện ưu đãi. Do đó, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ nghiên cứu cơ chế chuyển tiếp hợp lý thay vì cắt bỏ toàn bộ ưu đãi khi doanh thu vượt ngưỡng 10 tỷ đồng.
Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản nhất trí với Tờ trình về đối tượng giảm thuế, nhưng cũng lưu ý quy định đối tượng được giảm thuế TNDN tại dự thảo Nghị quyết hiện chưa thống nhất với Luật Thuế TNDN và chưa thống nhất với nội dung tại dự thảo Nghị định hướng dẫn Nghị quyết. Cơ quan soạn thảo cần khẩn trương rà soát, làm rõ phạm vi đối tượng áp dụng để tránh cách hiểu thiếu thống nhất, gây khó khăn khi triển khai.
Về hiệu lực thi hành, đa số ý kiến nhất trí áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và 2027. Tuy nhiên, do dự thảo Nghị quyết còn để trống thời gian hiệu lực thi hành, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Chính phủ bổ sung đầy đủ nội dung này để có căn cứ thẩm tra trình Quốc hội xem xét.
Trước đó, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ ngày 3/8, Thủ tướng Lê Minh Hưng giao Bộ Tài chính đề xuất biện pháp về thuế để thúc đẩy sản xuất kinh doanh, nhất là cho doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNNVV), cá nhân, hộ kinh doanh. Cơ quan này cần sớm nghiên cứu, báo cáo Quốc hội sửa Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, theo hướng giảm thuế cho nhóm này, áp dụng ngay năm nay.
Bên cạnh đó, Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu bổ sung cá nhân, hộ kinh doanh vào phạm vi điều chỉnh của dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Mục tiêu là tạo cơ chế khuyến khích các hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp, đặc biệt mô hình doanh nghiệp một người.
Châu An