Khoảnh khắc nhóm “Một đời nhặt nhạnh, một đời hy sinh” do Thảo đại diện (đứng thứ ba từ trái qua) đạt giải A trong cuộc thi.
Gặp lại Thảo sau khi vừa nhận giải thưởng, Thảo vẫn còn nụ cười tươi tắn trên môi: “Thật sự lúc đó chúng mình rất bất ngờ và xúc động. Trước khi công bố kết quả, cả nhóm đều hồi hộp vì cuộc thi có nhiều tác phẩm được đầu tư chỉn chu. Khi nghe tên nhóm mình, cảm giác đầu tiên là vui và tự hào vì những cố gắng cùng nhau đã có kết quả”. Nhưng có lẽ điều khiến các thành viên nhóm hạnh phúc nhất là câu chuyện mà nhóm muốn truyền tải đã được nhìn nhận.
Câu chuyện bắt đầu từ cuộc gặp gỡ giản dị
Ý tưởng thực hiện tác phẩm “Một đời nhặt nhạnh, một đời hy sinh” bắt đầu từ mong muốn tìm kiếm một câu chuyện gần gũi nhưng chưa được nhiều người chú ý. Trong quá trình tìm hiểu, các thành viên nhận ra rằng xung quanh mình có rất nhiều con người vẫn lặng lẽ cố gắng mỗi ngày, vượt qua những khó khăn bằng nghị lực và sự hy sinh âm thầm.
Thu cho biết, cái tên của tác phẩm cũng được hình thành từ chính cảm nhận đó. Nhóm không muốn kể một câu chuyện quá lớn lao hay xa vời, mà muốn ghi lại một cuộc đời qua những chi tiết nhỏ nhất. “Chúng mình nghĩ đôi khi những điều đáng để kể nhất lại nằm trong những khoảnh khắc rất quen thuộc. Một ánh mắt, một hành động hay một thói quen hằng ngày cũng có thể chứa đựng cả một câu chuyện phía sau”, Thu nói.
Để hoàn thiện tác phẩm, nhóm phải trải qua nhiều ngày quan sát và tìm kiếm góc nhìn phù hợp. Khó khăn lớn nhất không chỉ nằm ở kỹ thuật chụp ảnh mà còn là cách tiếp cận nhân vật sao cho tự nhiên nhất. Không gian sinh hoạt của nhân vật khá hạn chế khiến việc lựa chọn vị trí, bố trí góc máy và bắt trọn khoảnh khắc trở nên khó khăn. Ba thành viên trong nhóm phải chủ động phân chia vị trí quan sát, hạn chế tác động đến nhân vật để những hình ảnh ghi lại vẫn giữ được sự chân thật.
Tiếp lời Thu, Sơn nhớ lại, có những khoảnh khắc chỉ diễn ra trong vài giây. Nếu không quan sát đủ lâu hoặc chậm một nhịp, nhóm có thể bỏ lỡ những hình ảnh có giá trị nhất. “Làm ảnh báo chí không phải cứ chụp thật nhiều là có được một tác phẩm tốt. Điều quan trọng là phải biết chờ đợi, quan sát và hiểu câu chuyện mình đang muốn kể”, Sơn chia sẻ.
Bên cạnh việc ghi lại hình ảnh, nhóm cũng gặp thử thách trong quá trình tạo dựng sự tin tưởng với nhân vật. Theo Thảo, một tác phẩm ảnh báo chí không thể chỉ dựa vào chiếc máy ảnh mà cần sự lắng nghe và tôn trọng. “Có những lúc nhóm phải thay đổi cách tiếp cận vì thực tế khác với những gì mình hình dung ban đầu. Nhưng chính điều đó giúp chúng mình hiểu hơn về công việc làm báo: luôn phải biết thích nghi và đặt câu chuyện của nhân vật lên trước”, Thảo nói.
Học cách làm báo từ sự quan sát và đồng cảm
Trong hành trình thực hiện tác phẩm, điều khiến các thành viên nhớ nhất là những khoảnh khắc đời thường của nhân vật. Đó là những hình ảnh tưởng như giản đơn nhưng lại chứa đựng nhiều cảm xúc. Thu cho biết mỗi bức ảnh được chụp giống như một cách lưu giữ thời gian. Đằng sau một khung hình không chỉ là hình ảnh, mà còn là hoàn cảnh, câu chuyện và những giá trị mà nhân vật mang theo.
Từ trải nghiệm thực tế, nhóm sinh viên BC13B nhận ra rằng kỹ năng chỉ là một phần trong hành trình làm báo. Điều quan trọng hơn là thái độ, sự tò mò và khả năng đồng cảm với nhân vật. “Người làm báo cần biết quan sát, biết lắng nghe và tìm ra cách kể phù hợp để những câu chuyện của con người được lan tỏa”, Thảo chia sẻ.
Trong bối cảnh báo chí đang thay đổi mạnh mẽ bởi công nghệ và mạng xã hội, các thành viên cho rằng người làm báo trẻ ngày nay có nhiều cơ hội nhưng cũng phải đối mặt với nhiều yêu cầu hơn. Không chỉ cần biết viết, chụp ảnh hay sản xuất nội dung, người làm báo còn phải biết chọn lọc thông tin, giữ sự chính xác và tạo ra những sản phẩm có chiều sâu. Theo Sơn, công nghệ có thể thay đổi cách báo chí tiếp cận độc giả, nhưng giá trị cốt lõi vẫn nằm ở con người và sự thật.
Sau giải A, điều nhóm mong muốn là có thêm những thành tích mới, tiếp tục được trải nghiệm và gặp gỡ nhiều nhân vật hơn. “Giải thưởng là một kỷ niệm rất đáng nhớ, nhưng quan trọng hơn là nó cho chúng mình thêm động lực để tiếp tục học hỏi, tiếp tục kể những câu chuyện có ý nghĩa”, Thảo nói.
Với Thảo, Sơn và Thu, “Một đời nhặt nhạnh, một đời hy sinh” dấu mốc trong hành trình trưởng thành. Đằng sau những bức ảnh là nhiều ngày tìm kiếm, quan sát và lắng nghe. Tác phẩm là cách ba sinh viên học cách kể chuyện bằng sự tử tế, trách nhiệm và tình yêu với nghề báo./.
