Gỡ “nút thắt” kỹ thuật trong sản xuất sầu riêng
Ngày 17/4, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP Cần Thơ phối hợp UBND xã Trường Thành tổ chức lớp tập huấn “Quản lý dịch hại tổng hợp (IPHM) trên cây ăn quả và triển khai mô hình VietGAP trên cây sầu riêng” tại Tổ hợp tác làm vườn 30/4. Đây được xem là hoạt động thiết thực, giúp nông dân tiếp cận kiến thức sản xuất hiện đại, từng bước thay đổi phương thức canh tác theo hướng an toàn và bền vững.
Phát biểu tại buổi khai giảng, ông Lê Tấn Thiện – Phó Chủ tịch UBND xã Trường Thành cho biết, địa phương có lợi thế lớn về kinh tế vườn với tổng diện tích hơn 2.279 ha, trong đó sầu riêng chiếm hơn 1.678 ha và được xác định là cây trồng chủ lực. Hiện có gần 900 ha đang cho trái ổn định, phần còn lại là diện tích trồng mới.
Tuy nhiên, thực tế sản xuất cho thấy phần lớn nông dân vẫn dựa vào kinh nghiệm truyền thống, thiếu kiến thức kỹ thuật bài bản. Việc chưa tuân thủ quy trình sản xuất an toàn khiến chất lượng sản phẩm chưa đồng đều, khó đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường, đặc biệt là xuất khẩu.
Chính vì vậy, việc tổ chức tập huấn IPHM kết hợp triển khai VietGAP được đánh giá là giải pháp kịp thời, góp phần tháo gỡ những “nút thắt” trong sản xuất hiện nay.
IPHM – từ kỹ thuật đến thay đổi tư duy sản xuất
Theo Ban tổ chức, chương trình tập huấn tập trung trang bị kiến thức về quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM), hướng dẫn quy trình trồng và chăm sóc sầu riêng theo tiêu chuẩn VietGAP, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành tại mô hình. Sau khóa học, học viên được cấp chứng nhận VietGAP và tham gia hội thảo đầu bờ để đánh giá hiệu quả.
Không chỉ dừng lại ở chuyển giao kỹ thuật, chương trình còn hướng tới thay đổi tư duy sản xuất của người nông dân – từ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn, có kiểm soát và truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang đứng trước áp lực nâng cao chất lượng, đảm bảo an toàn thực phẩm và đáp ứng yêu cầu thị trường toàn cầu.
Nâng cao giá trị trái cây, hướng đến thị trường xuất khẩu
Theo ông Thái Thanh Tân – Chi cục Phó Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật TP Cần Thơ, toàn thành phố hiện có hơn 102.000 ha cây ăn trái, sản lượng đạt khoảng 1,15 triệu tấn mỗi năm. Các loại cây chủ lực như mít, chuối, sầu riêng, xoài, nhãn… đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu sản xuất.
Trong bối cảnh yêu cầu thị trường ngày càng cao, việc áp dụng IPHM gắn với tiêu chuẩn VietGAP được xem là giải pháp then chốt nhằm nâng cao năng lực sản xuất, giảm chi phí đầu vào và hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.
Thực tế cho thấy, mô hình này có thể giúp tăng năng suất và chất lượng từ 15–20%, đồng thời bảo vệ môi trường và sức khỏe của cả người sản xuất lẫn người tiêu dùng.
Thời gian qua, ngành nông nghiệp TP Cần Thơ đã tích cực chuyển giao kỹ thuật IPHM, đồng thời hỗ trợ các tổ hợp tác, hợp tác xã xây dựng vùng sản xuất đạt chuẩn VietGAP, từng bước nâng cao giá trị ngành hàng trái cây.
Mô hình điểm – nền tảng để nhân rộng
Tại xã Trường Thành, mô hình sầu riêng VietGAP được triển khai trên diện tích 20 ha tại Tổ hợp tác làm vườn 30/4 và được xác định là mô hình điểm để nhân rộng trong thời gian tới.
Ông Phan Hoàng Ba – Tổ phó Tổ hợp tác cho biết, từ 8 thành viên với 4,7 ha ban đầu vào năm 2021, đến nay tổ đã phát triển lên 22 thành viên với diện tích hơn 33 ha. Cây sầu riêng trở thành nguồn thu nhập chính, giúp nhiều hộ dân vươn lên khá giả.
“Thông qua tập huấn, bà con nắm rõ hơn quy trình chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh và đặc biệt là ghi chép nhật ký sản xuất. Đây là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng trái và thuận lợi trong tiêu thụ”, ông Ba chia sẻ.
Theo bà Trần Thị Thiên Thư – Bí thư Đảng ủy xã Trường Thành, toàn xã hiện có khoảng 2.000 ha sầu riêng, trong đó khoảng 1.700 ha đang cho trái. Đây là cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao, giúp nhiều hộ nông dân cải thiện thu nhập, thậm chí làm giàu.
Tuy nhiên, bà Thư cũng cảnh báo những rủi ro hiện hữu, từ biến động giá cả đến yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.
“Chúng ta không thể ‘ngủ quên trên lợi thế’. Nếu không có giải pháp phù hợp, nông dân sẽ gặp nhiều khó khăn, nhất là khi chi phí đầu tư cho sầu riêng rất lớn”, bà Thư nhấn mạnh.
Trong bối cảnh đó, việc tuân thủ quy trình sản xuất an toàn, ghi chép nhật ký đầy đủ và áp dụng tiêu chuẩn VietGAP trở thành điều kiện tiên quyết để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Đồng thời, địa phương cũng đang xây dựng đề án phát triển thương hiệu sầu riêng Trường Thành và dự kiến tổ chức lễ hội sầu riêng trong năm 2026 nhằm quảng bá sản phẩm, thu hút doanh nghiệp liên kết tiêu thụ và mở rộng thị trường xuất khẩu.
Việc triển khai IPHM gắn với VietGAP không chỉ giúp nâng cao giá trị trái sầu riêng mà còn góp phần định hình phương thức sản xuất nông nghiệp hiện đại – nơi khoa học kỹ thuật đóng vai trò trung tâm.
Khi được áp dụng đồng bộ và phù hợp với thực tiễn, các tiến bộ này sẽ giúp ngành nông nghiệp TP Cần Thơ thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu, nâng cao chất lượng sản phẩm và từng bước chinh phục các thị trường khó tính./.
Thúy Hà
