Tái cấu trúc nông nghiệp trong không gian đô thị mở rộng
Sau khi mở rộng địa giới, TP.HCM đứng trước yêu cầu cấp thiết phải tái cấu trúc ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, hiệu quả và giá trị gia tăng cao. Trong điều kiện quỹ đất sản xuất ngày càng thu hẹp, trong khi nhu cầu tiêu dùng của đô thị hơn 14 triệu dân không ngừng tăng, việc phát triển nông nghiệp theo phương thức truyền thống dần bộc lộ nhiều hạn chế.
Trước thực tế đó, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và các mô hình sản xuất bền vững đang trở thành “chìa khóa” để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành nông nghiệp thành phố.
Theo ông Võ Thành Giàu – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, dù tỷ trọng nông nghiệp chỉ chiếm khoảng 1,68% GRDP, nhưng giá trị đóng góp đạt hơn 50.000 tỷ đồng, cho thấy vai trò quan trọng của lĩnh vực này trong đảm bảo an ninh lương thực, thực phẩm.
Công nghệ cao tạo đột phá trong sản xuất
Những năm gần đây, TP.HCM đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp.
Trong lĩnh vực trồng trọt, toàn thành phố hiện có hàng trăm cơ sở ứng dụng công nghệ cao với diện tích hàng chục nghìn hecta; nhiều vùng sản xuất đạt tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ và được cấp mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu.
Ở lĩnh vực chăn nuôi, các trang trại đã mạnh dạn ứng dụng công nghệ hiện đại như cảm biến quản lý đàn, hệ thống điều khiển tiểu khí hậu, tự động hóa trong chăm sóc và xử lý chất thải. Trong nuôi trồng thủy sản, các mô hình nuôi tuần hoàn, giám sát môi trường bằng công nghệ số và tự động hóa cũng đang phát huy hiệu quả rõ rệt.
Những ứng dụng này không chỉ giúp tăng năng suất, giảm chi phí mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.
Hướng tới nông nghiệp xanh, giảm phát thải
Bên cạnh công nghệ cao, TP.HCM đang đẩy mạnh phát triển nông nghiệp theo hướng xanh, tuần hoàn và bền vững.
Các mô hình nhà màng, nhà lưới, hệ thống tưới tiết kiệm, cảm biến môi trường được ứng dụng rộng rãi, giúp giảm thiểu sử dụng nước, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật. Đồng thời, công nghệ sinh học được áp dụng trong chọn tạo giống, sử dụng chế phẩm sinh học và phân bón hữu cơ, từng bước giảm phụ thuộc vào hóa chất.
Đặc biệt, mô hình nông nghiệp tuần hoàn đang được khuyến khích, trong đó phụ phẩm trồng trọt và chất thải chăn nuôi được tái sử dụng để sản xuất phân bón hữu cơ hoặc năng lượng sinh học. Đây là giải pháp quan trọng giúp giảm phát thải, bảo vệ môi trường và nâng cao hiệu quả kinh tế.
Chuyển đổi số – nền tảng của nông nghiệp hiện đại
Song song với ứng dụng công nghệ, TP.HCM cũng đẩy mạnh chuyển đổi số trong nông nghiệp, từ quản lý sản xuất đến truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
Việc xây dựng hệ thống dữ liệu, mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và nền tảng truy xuất nguồn gốc không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tăng tính minh bạch, tạo niềm tin cho người tiêu dùng và đối tác quốc tế.
Đây là yếu tố quan trọng để nông sản TP.HCM tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Kinh tế tuần hoàn – hướng đi tất yếu
Theo định hướng của thành phố, kinh tế tuần hoàn sẽ là trụ cột trong phát triển nông nghiệp xanh. Mô hình này hướng tới sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm thiểu chất thải và tái tạo giá trị từ phụ phẩm.
Không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất, kinh tế tuần hoàn còn tạo ra những sản phẩm có giá trị gia tăng cao, phù hợp với xu hướng tiêu dùng xanh và bền vững.
Cùng với đó, TP.HCM cũng tích cực hỗ trợ phát triển nông nghiệp hữu cơ, thúc đẩy xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường thông qua các chương trình xúc tiến thương mại, hội chợ và kết nối tiêu thụ sản phẩm.
Trong 5–10 năm tới, quá trình đô thị hóa và biến đổi khí hậu sẽ tiếp tục tạo áp lực lớn lên sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để TP.HCM bứt phá nếu tận dụng hiệu quả khoa học – công nghệ và mô hình phát triển bền vững.
Nông nghiệp thành phố được định hướng phát triển theo chiều sâu, tập trung vào các sản phẩm chủ lực, giá trị cao, ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số, đồng thời mở rộng thị trường tiêu thụ trong nước và xuất khẩu.
Có thể thấy, với chiến lược đúng hướng và sự đầu tư bài bản, khoa học – công nghệ đang trở thành “đòn bẩy” quan trọng giúp nông nghiệp TP.HCM chuyển mình mạnh mẽ, hướng tới một nền nông nghiệp đô thị hiện đại, xanh và bền vững./.
Thúy Hà
