Bước chuyển từ “sản xuất truyền thống” sang quản trị bằng dữ liệu
Trong bối cảnh yêu cầu thị trường ngày càng khắt khe về chất lượng và truy xuất nguồn gốc, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng đã chính thức tiếp nhận và đưa vào vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản HPAP (hpap.vn). Đây được xem là một bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển đổi số ngành nông nghiệp địa phương.
Hệ thống HPAP do Công ty Cổ phần Công nghệ số và In đồ họa trao tặng, hiện được giao cho Ban Quản lý rừng và Khuyến nông Hải Phòng trực tiếp quản lý và vận hành. Trên thực tế, nền tảng này đã được xây dựng từ năm 2017 và trải qua nhiều giai đoạn duy trì, nâng cấp trước khi được hoàn thiện và đưa vào vận hành đồng bộ như hiện nay.
Không dừng lại ở một công cụ tra cứu thông tin đơn thuần, HPAP được thiết kế như một hệ sinh thái dữ liệu khép kín, cho phép cơ quan quản lý giám sát toàn bộ quá trình sản xuất – từ khâu trồng trọt, chăm sóc đến thu hoạch và đóng gói.
Quét mã QR – “tấm hộ chiếu số” của nông sản
Điểm nổi bật của hệ thống HPAP nằm ở khả năng số hóa toàn bộ quy trình sản xuất thông qua nhật ký điện tử. Người nông dân, hợp tác xã có thể cập nhật đầy đủ thông tin về quá trình canh tác, quản lý mã vùng trồng, đóng gói sản phẩm… Tất cả dữ liệu này sau đó được tích hợp vào tem truy xuất thông minh.
Chỉ với một thao tác quét mã QR, người tiêu dùng có thể biết rõ “hành trình” của sản phẩm: từ vùng trồng, quy trình chăm sóc, thời gian thu hoạch đến đơn vị sản xuất. Đây được ví như “tấm hộ chiếu số” của nông sản trong thời đại kinh tế số.
Đối với cơ quan quản lý, hệ thống còn giúp tăng cường năng lực giám sát, đảm bảo các tiêu chuẩn sản xuất như VietGAP, GlobalGAP được tuân thủ nghiêm ngặt.
Minh bạch thông tin – chìa khóa nâng giá trị nông sản
Việc minh bạch hóa thông tin không chỉ mang lại lợi ích cho người tiêu dùng mà còn trực tiếp nâng cao giá trị sản phẩm.
Là một trong những đơn vị tham gia trình diễn kích hoạt truy xuất nguồn gốc trên hệ thống HPAP, bà Cao Thị Hằng – Giám đốc HTX Thắng Thủy chia sẻ: khi toàn bộ quy trình sản xuất được công khai, hợp tác xã cảm thấy yên tâm hơn trong việc khẳng định chất lượng sản phẩm.
“Khách hàng chỉ cần quét mã là có thể kiểm chứng thông tin, từ đó tăng niềm tin. Giá trị sản phẩm cũng được nâng lên rõ rệt”, bà Hằng cho biết.
Thực tế cho thấy, trong bối cảnh thị trường cạnh tranh gay gắt, niềm tin của người tiêu dùng chính là yếu tố quyết định. Truy xuất nguồn gốc vì vậy không còn là lựa chọn, mà đang dần trở thành yêu cầu bắt buộc.
Không chỉ là tem QR, mà là hệ thống quản trị sản xuất
Theo ông Lê Xuân Hiến – Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ số và In đồ họa, điểm khác biệt của HPAP so với nhiều hệ thống truy xuất khác là tập trung vào quản trị dữ liệu dựa trên nhật ký sản xuất thực tế.
Điều này đồng nghĩa với việc hệ thống đặt ra yêu cầu cao về tính trung thực của người sản xuất. Chỉ những sản phẩm đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn mới được đưa lên hệ thống.
“Chúng tôi không chỉ cung cấp công cụ dán tem QR, mà chuyển giao cả quy trình quản trị để cơ quan chức năng giám sát chặt chẽ từ khâu canh tác đến khi sản phẩm ra thị trường”, ông Hiến nhấn mạnh.
Cách tiếp cận này giúp tránh tình trạng “truy xuất hình thức”, đồng thời tạo nền tảng dữ liệu tin cậy cho việc phát triển chuỗi cung ứng nông sản hiện đại.
Hướng tới hệ sinh thái số nông nghiệp đồng bộ
Trực tiếp tiếp nhận và vận hành hệ thống, ông Bùi Đoàn Thể – Giám đốc Ban Quản lý rừng và Khuyến nông Hải Phòng khẳng định, HPAP là một mắt xích quan trọng trong quá trình xây dựng hệ sinh thái số ngành nông nghiệp.
Trong thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục tiếp nhận và tích hợp thêm các nền tảng như nongsanhaiphong.vn nhằm chuẩn hóa dữ liệu, tạo sự đồng bộ và liên thông giữa các hệ thống.
Song song đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng yêu cầu lựa chọn các sản phẩm chủ lực, vùng sản xuất tập trung để triển khai ứng dụng HPAP, gắn với các chương trình như OCOP, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP.
Mở đường cho nông sản Hải Phòng vươn ra thị trường lớn
Việc vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc HPAP không chỉ dừng lại ở mục tiêu quản lý nội địa, mà còn hướng tới tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng hiện đại và thị trường xuất khẩu.
Trong xu thế toàn cầu hóa, truy xuất nguồn gốc đã trở thành “tấm vé thông hành” bắt buộc đối với nông sản. Những thị trường khó tính như châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc đều yêu cầu khắt khe về tính minh bạch và an toàn thực phẩm.
Do đó, việc Hải Phòng chủ động xây dựng và vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc đồng bộ được kỳ vọng sẽ tạo cú hích quan trọng, không chỉ nâng cao giá trị nông sản mà còn thay đổi tư duy sản xuất của người dân.
Từ sản xuất manh mún sang sản xuất có kiểm soát, từ “bán cái mình có” sang “bán cái thị trường cần” – HPAP chính là công cụ thúc đẩy quá trình chuyển đổi đó./.
Thúy Hà
