Đa dạng sinh kế từ lợi thế địa phương
Tận dụng hiệu quả lợi thế về đất đai, khí hậu và đặc sản bản địa, nhiều địa phương tại Tây Ninh đã chủ động chuyển mình, phát triển đa dạng các mô hình sinh kế. Từ nông nghiệp công nghệ cao, chế biến nông sản đến du lịch nông thôn, các hướng đi mới không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm mà còn giảm sự phụ thuộc vào phương thức sản xuất truyền thống.
Tại xã Ninh Điền – địa bàn vùng biên có cửa khẩu quốc gia Phước Tân – kinh tế - xã hội ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực ngay từ đầu năm 2026. Sản xuất, kinh doanh ổn định; an sinh xã hội được đảm bảo; đời sống người dân từng bước cải thiện. Hệ thống thủy lợi được đầu tư đồng bộ, phục vụ hiệu quả sản xuất nông nghiệp; nhiều dự án hạ tầng và cụm công nghiệp đang được triển khai, mở ra cơ hội việc làm và thu hút đầu tư.
Song song đó, chính quyền địa phương chú trọng hướng dẫn người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp, nâng cao hiệu quả sản xuất, chủ động phòng chống dịch bệnh và thiên tai. Việc đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao chất lượng dịch vụ công cũng góp phần tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế địa phương.
Tại xã Hòa Hội – một trong những xã biên giới của tỉnh – bức tranh kinh tế - xã hội tiếp tục duy trì ổn định. Hoạt động thương mại – dịch vụ phát triển với hệ thống chợ, doanh nghiệp và hộ kinh doanh hoạt động hiệu quả; công nghiệp tạo việc làm cho hàng trăm lao động. Hạ tầng giao thông được nâng cấp, dịch vụ công ích vận hành ổn định, góp phần cải thiện chất lượng sống cho người dân.
Đáng chú ý, các lĩnh vực giáo dục, y tế và an sinh xã hội được quan tâm đồng bộ. Tỷ lệ tiêm chủng đạt cao, tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em giảm, nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn được hỗ trợ học bổng – những yếu tố quan trọng tạo nền tảng phát triển bền vững cho cộng đồng.
Phát triển kinh tế nông thôn theo hướng đa giá trị
Không chỉ dừng lại ở sản xuất nông nghiệp, nhiều địa phương tại Tây Ninh đã linh hoạt phát triển các mô hình kinh tế kết hợp du lịch, góp phần gia tăng giá trị sản phẩm và đa dạng nguồn thu.
Các mô hình như trang trại chanh không hạt quy mô lớn, vườn dâu tằm, vườn nho rừng hay vườn cà chua trải nghiệm… đang trở thành điểm đến hấp dẫn, vừa phục vụ tham quan, vừa gắn với tiêu thụ nông sản tại chỗ. Đây là hướng đi phù hợp trong bối cảnh kinh tế nông thôn cần chuyển dịch sang mô hình tích hợp đa giá trị, thích ứng với nhu cầu thị trường.
Sự kết hợp giữa sản xuất – chế biến – du lịch không chỉ nâng cao thu nhập cho người dân mà còn góp phần quảng bá hình ảnh địa phương, tạo động lực thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển bền vững.
Giữ vững đà phát triển, hướng tới nông thôn hiện đại
Diện mạo nông thôn Tây Ninh đang có những thay đổi rõ nét khi hạ tầng giao thông, thủy lợi, điện và viễn thông được đầu tư đồng bộ. Người dân từng bước ứng dụng máy móc, công nghệ vào sản xuất, nâng cao năng suất lao động và hiệu quả kinh tế.
Theo kế hoạch năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu có 69 xã đạt chuẩn nông thôn mới, giảm 20% hộ nghèo, thu nhập bình quân tăng từ 9,5–12%/năm và tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt trên 90%. Đồng thời, các tiêu chí về nước sạch, văn hóa, y tế và môi trường tiếp tục được nâng cao, hướng tới xây dựng nông thôn phát triển toàn diện.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Tây Ninh tập trung phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội theo hướng hiện đại, đồng bộ, gắn với chuyển đổi số và thích ứng biến đổi khí hậu. Các lĩnh vực như giao thông nông thôn, thủy lợi đa mục tiêu, năng lượng tái tạo, hạ tầng viễn thông… được ưu tiên đầu tư, tạo nền tảng cho phát triển lâu dài.
Hướng tới nền kinh tế nông thôn sinh thái, hiện đại
Trong định hướng dài hạn, Tây Ninh phát triển kinh tế nông thôn theo hướng sinh thái, hiện đại và tích hợp đa giá trị. Nông nghiệp được tổ chức theo quy mô lớn, gắn với chế biến sâu và liên kết chuỗi giá trị; các tiêu chuẩn như VietGAP, GlobalGAP, sản xuất hữu cơ được khuyến khích nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng tới xuất khẩu.
Cùng với đó, tỉnh đẩy mạnh phát triển sản phẩm OCOP, ngành nghề nông thôn, thương mại điện tử và hỗ trợ khởi nghiệp cho thanh niên, phụ nữ. Du lịch nông thôn tiếp tục được khai thác như một ngành kinh tế bổ trợ hiệu quả.
Đặc biệt, việc đào tạo nghề gắn với nhu cầu thị trường, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nông thôn được xác định là yếu tố then chốt, góp phần xây dựng đội ngũ nông dân chuyên nghiệp – lực lượng trung tâm trong phát triển nông nghiệp hiện đại.
Từ những chuyển biến tích cực trong thực tiễn, có thể thấy Chương trình xây dựng nông thôn mới không chỉ mang lại diện mạo khang trang cho vùng nông thôn mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sinh kế bền vững.
Trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi kinh tế mạnh mẽ, việc phát huy hiệu quả các nguồn lực địa phương, gắn với khoa học – công nghệ và liên kết thị trường sẽ là chìa khóa để Tây Ninh tiếp tục nâng cao chất lượng đời sống người dân, hướng tới một nền nông thôn hiện đại, giàu bản sắc và phát triển bền vững./.
Thúy Hà
