Hoàn thiện cơ chế, đảm bảo triển khai đồng bộ
Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường gửi Chính phủ, trong 4 tháng đầu năm 2026, công tác xây dựng cơ chế, chính sách triển khai Chương trình đã được các bộ, ngành Trung ương thực hiện quyết liệt, nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 257/2025 của Quốc hội.
Đáng chú ý, đến nay, các bộ, ngành đã hoàn thành 100% nhiệm vụ theo tiến độ được Chính phủ giao. Hệ thống văn bản pháp lý tiếp tục được hoàn thiện với việc Chính phủ ban hành 1 Nghị quyết, 2 Nghị định; Thủ tướng Chính phủ ban hành 2 Quyết định quan trọng liên quan đến Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới và định mức phân bổ ngân sách.
Ở cấp địa phương, nhiều tỉnh, thành phố đã chủ động ban hành quyết định phân loại nhóm xã và xây dựng kế hoạch triển khai Chương trình giai đoạn 2026–2030, tạo nền tảng quan trọng cho việc thực hiện đồng bộ trên cả nước.
Đặt mục tiêu cao, hướng tới phát triển bền vững
Chương trình nông thôn mới giai đoạn 2026–2035 đặt ra những mục tiêu cụ thể và mang tính đột phá. Đến năm 2030, thu nhập bình quân của người dân nông thôn được kỳ vọng tăng gấp 2,5–3 lần so với năm 2020; tỷ lệ nghèo đa chiều giảm từ 1–1,5% mỗi năm.
Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, mục tiêu đặt ra là giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 10% và cơ bản xóa bỏ tình trạng xã, thôn đặc biệt khó khăn.
Trong xây dựng nông thôn mới, cả nước phấn đấu đạt khoảng 65% số xã đạt chuẩn vào năm 2030, trong đó có 10% đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại. Riêng năm 2026, mục tiêu tối thiểu là 15% số xã đạt chuẩn – cho thấy quyết tâm lớn trong giai đoạn khởi động.
OCOP tiếp tục là động lực phát triển kinh tế nông thô
Song hành với xây dựng nông thôn mới, Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trong nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản địa phương.
Tính đến tháng 4/2026, cả nước đã có 20.895 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên. Những sản phẩm này không chỉ đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng mà còn góp phần mở rộng thị trường, nâng cao khả năng cạnh tranh của nông sản Việt Nam.
Tập trung nguồn lực, nâng cao hiệu quả đầu tư
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là đề xuất của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về việc tập trung nguồn lực hỗ trợ địa phương thay vì phân bổ dàn trải.
Theo đó, tổng nhu cầu vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2026–2030 ước tính khoảng 20.569,5 tỷ đồng. Việc tập trung đầu tư được kỳ vọng sẽ giúp các địa phương chủ động hơn, tạo ra những kết quả rõ rệt và bền vững.
Đồng thời, Bộ cũng đã hoàn thiện hồ sơ trình Thủ tướng Chính phủ phương án thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương thực hiện Chương trình, trong đó đề xuất thành lập Văn phòng Điều phối Quốc gia trên cơ sở hợp nhất các đơn vị hiện có.
Phương án này hướng tới xây dựng bộ máy tinh gọn, hiệu quả, không làm phát sinh thêm đầu mối quản lý và không tăng biên chế.
Đẩy nhanh giải ngân, tháo gỡ điểm nghẽn
Tính đến hết tháng 3/2026, cả nước mới giải ngân được khoảng 4,14% kế hoạch vốn ngân sách trung ương năm 2025 chuyển sang năm 2026. Mặc dù tỷ lệ còn thấp, song các địa phương đang tập trung hoàn tất thủ tục để chuyển nguồn gần 13.000 tỷ đồng, tạo điều kiện thúc đẩy triển khai trong thời gian tới.
Tuy nhiên, việc thực hiện Chương trình vẫn đối mặt với nhiều khó khăn do phạm vi rộng, liên quan đến nhiều ngành, lĩnh vực. Một số bộ, ngành Trung ương chưa ban hành đầy đủ văn bản hướng dẫn, ảnh hưởng đến tiến độ chung.
Việc tập trung nguồn lực, hoàn thiện cơ chế điều phối và nâng cao hiệu quả thực thi là những yếu tố then chốt để tạo bước đột phá trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026–2035.
Trong bối cảnh yêu cầu phát triển bền vững ngày càng cao, những giải pháp này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân nông thôn mà còn tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội toàn diện của đất nước./.
Thúy Hà
