Chủ động di dời dân cư khỏi vùng nguy hiểm
Sau khi hợp nhất, tỉnh Phú Thọ có diện tích tự nhiên hơn 9,3 nghìn km² với dân số trên 4 triệu người. Địa phương có 7 con sông lớn chảy qua cùng hệ thống hơn 5.000 công trình thủy lợi. Đây vừa là lợi thế phát triển kinh tế nông nghiệp, vừa tiềm ẩn nguy cơ lũ ống, lũ quét, sạt lở đất, đặc biệt tại khu vực miền núi và vùng sâu, vùng xa.
Trước thực tế đó, tỉnh Phú Thọ đã chủ động rà soát các khu vực có nguy cơ cao, đồng thời triển khai quyết liệt các phương án di dời dân cư. Theo đó, địa phương đã hoàn thành hỗ trợ 360 hộ dân trong các dự án sắp xếp, ổn định dân cư tập trung; bố trí ổn định tại chỗ cho 31 hộ; hỗ trợ kinh phí di chuyển trực tiếp cho 93 hộ. Đặc biệt, 72 hộ dân tại các khu vực xa xôi, thường xuyên xảy ra lũ ống, lũ quét và sạt lở đất đã được di dời đến nơi ở mới an toàn hơn.
Việc di dời không chỉ giúp người dân tránh nguy cơ thiên tai mà còn mở ra cơ hội phát triển lâu dài. Tại nơi ở mới, người dân được tiếp cận đầy đủ hệ thống điện, đường, trường, trạm, từng bước hình thành các khu dân cư đạt chuẩn nông thôn mới. Nhờ đó, Phú Thọ đã hoàn thành mục tiêu bố trí 60% số hộ đồng bào dân tộc thiểu số sống tại vùng nguy cơ cao trong giai đoạn 2021–2025.
Đầu tư hạ tầng phòng chống thiên tai đồng bộ
Bên cạnh ổn định dân cư, tỉnh Phú Thọ tập trung đầu tư mạnh vào hệ thống hạ tầng phòng chống thiên tai. Riêng trong năm 2025, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đã triển khai 26 công trình, dự án hạ tầng nông thôn, trong đó hoàn thành 7 công trình trọng điểm.
Những con số cụ thể cho thấy quyết tâm của địa phương: gần 8,3 km đê, kè được sửa chữa, nâng cấp và xây dựng mới; 0,41 km bờ sông sạt lở được xử lý kịp thời; 8 công trình kênh mương với tổng chiều dài hơn 128 km được đưa vào sử dụng; cùng 17 hồ, đập chứa nước được nâng cấp, hoàn thiện. Ngoài ra, tỉnh còn xây dựng mới 1 trạm bơm và 20 cống dưới đê nhằm nâng cao năng lực tiêu úng, phục vụ sản xuất nông nghiệp và phòng chống lũ lụt.
Việc đầu tư đồng bộ hạ tầng không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro thiên tai mà còn tạo nền tảng cho phát triển sản xuất nông nghiệp ổn định, lâu dài.
Phát triển sản xuất thích ứng biến đổi khí hậu
Song song với đầu tư hạ tầng, tỉnh Phú Thọ còn hướng dẫn người dân điều chỉnh cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu. Nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp thích ứng thiên tai đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt.
Năm 2025, giá trị tăng thêm của lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản của tỉnh đạt 45.409 tỷ đồng, tăng trưởng 3,3%. Đây là minh chứng rõ ràng cho hiệu quả của việc kết hợp giữa đầu tư hạ tầng phòng chống thiên tai và phát triển sản xuất thích ứng khí hậu.
Những kết quả này không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn giúp củng cố các tiêu chí nông thôn mới, đặc biệt là tiêu chí về thu nhập, môi trường và tổ chức sản xuất.
Hướng tới cộng đồng chủ động trước thiên tai
Không dừng lại ở đó, tỉnh Phú Thọ đã đặt ra mục tiêu dài hạn đến năm 2030 nhằm nâng cao năng lực cộng đồng phòng chống thiên tai. Theo kế hoạch, 100% người dân tại vùng chịu ảnh hưởng của thiên tai sẽ được phổ biến kiến thức và kỹ năng phòng tránh; 100% cơ sở giáo dục đưa nội dung phòng tránh thiên tai vào chương trình giảng dạy; 100% hộ gia đình được tiếp nhận đầy đủ thông tin cảnh báo và hướng dẫn ứng phó thiên tai.
Cùng với đó, tỉnh cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý dữ liệu đất đai, tài nguyên nước và hệ thống cảnh báo thiên tai. Việc chuyển đổi số trong công tác phòng chống thiên tai giúp nâng cao độ chính xác trong dự báo, giảm thiểu thiệt hại và nâng cao hiệu quả quản lý.
Giữ vững thành quả nông thôn mới bền vững
Những giải pháp đồng bộ từ di dời dân cư, đầu tư hạ tầng đến nâng cao năng lực cộng đồng đang tạo nên "lá chắn" vững chắc cho khu vực nông thôn tỉnh Phú Thọ. Không chỉ giảm thiểu rủi ro thiên tai, địa phương còn từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống người dân, củng cố các tiêu chí nông thôn mới theo hướng bền vững.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, cách làm chủ động, bài bản của Phú Thọ đang trở thành kinh nghiệm đáng tham khảo cho nhiều địa phương khu vực Tây Bắc. Đây cũng là nền tảng quan trọng để địa phương tiếp tục giữ vững thành quả xây dựng nông thôn mới, hướng tới phát triển kinh tế - xã hội ổn định và lâu dài./.
Linh Oanh
