Sáng 21/11, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI đã thông qua các nghị quyết về chủ trương đầu tư ba dự án đường bộ cao tốc tại khu vực Tây Bắc, Trung Bộ và Tây Nguyên, với tổng chiều dài khoảng 430,5 km.
Ba dự án gồm cao tốc Bảo Hà - Lai Châu, đoạn Bảo Hà - Tân Phong; cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum và cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, đoạn thuộc địa phận tỉnh Sơn La.
![]()
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh phát biểu giải trình về ba tuyến cao tốc, sáng 21/11. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
Tổng mức đầu tư sơ bộ của ba dự án khoảng 162.393 tỷ đồng, đều thực hiện theo hình thức đầu tư công, chia thành các dự án thành phần. Các tuyến dự kiến được chuẩn bị từ năm 2026, triển khai xây dựng từ năm 2027, phấn đấu cơ bản hoàn thành năm 2030 và đưa vào khai thác năm 2031.
Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, đây không phải những tuyến đường đơn lẻ mà là các trục kết nối liên vùng, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng giao thông tại khu vực Tây Bắc, Trung Bộ và Tây Nguyên, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa miền núi và miền xuôi.
Cao tốc Bảo Hà - Tân Phong dài 119 km, vốn gần 51.000 tỷ đồng
Cao tốc Bảo Hà - Lai Châu, đoạn Bảo Hà - Tân Phong có chiều dài khoảng 119 km, đi qua địa bàn hai tỉnh Lào Cai và Lai Châu, với sơ bộ tổng mức đầu tư 50.990 tỷ đồng.
Trong đó, ngân sách trung ương dự kiến bố trí khoảng 48.986 tỷ đồng, ngân sách tỉnh Lai Châu đóng góp 2.004 tỷ đồng, tương ứng khoảng 50% sơ bộ chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn tỉnh.
Tổng nhu cầu sử dụng đất của dự án khoảng 945,83 ha.
Tuyến cao tốc được đầu tư nhằm kết nối Lai Châu với Hà Nội và các địa phương trong vùng, đồng thời tăng cường kết nối quốc tế, đáp ứng nhu cầu vận tải, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và từng bước hoàn thiện mạng lưới cao tốc khu vực Trung du và miền núi phía Bắc.
Nghị quyết cũng yêu cầu UBND hai tỉnh Lào Cai và Lai Châu rà soát, đầu tư đồng bộ các tuyến đường kết nối cao tốc với khu du lịch, dịch vụ và vùng sản xuất.
Đồng thời, các địa phương phải quy hoạch nút giao, trung tâm logistics, khu chế biến, dịch vụ, đô thị và khu du lịch dọc tuyến.
Đáng chú ý, Quốc hội yêu cầu kiểm soát chặt việc mua gom đất, xây dựng tự phát tại các khu vực quy hoạch nhằm hưởng lợi từ chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư sau này.
Cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum hơn 48.000 tỷ đồng, giảm áp lực cho Quốc lộ 24
Cùng ngày, Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum. Cao tốc có chiều dài khoảng 132 km, thuộc địa phận tỉnh Quảng Ngãi, được đầu tư bằng vốn đầu tư công và chia thành các dự án thành phần. Sơ bộ tổng mức đầu tư dự án là 48.283 tỷ đồng.
Tuyến cao tốc được kỳ vọng hình thành trục giao thông Đông - Tây, kết nối khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ với Tây Nguyên và các địa phương trong vùng.
![]()
Dự án hướng đến mục tiêu nâng cao năng lực vận tải, bảo đảm giao thông thông suốt, giảm áp lực cho Quốc lộ 24, đồng thời tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, từng bước hoàn thiện hệ thống cao tốc tại khu vực Trung Bộ và Tây Nguyên.
Theo kế hoạch, dự án bắt đầu chuẩn bị từ năm 2026, triển khai từ năm 2027, phấn đấu cơ bản hoàn thành năm 2030 và đưa vào khai thác trong năm 2031.
Quá trình đầu tư sẽ áp dụng công nghệ tiên tiến, hiện đại trong khảo sát, thiết kế và thi công, đồng thời sử dụng hệ thống giao thông thông minh để quản lý, khai thác.
Cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên hơn 63.000 tỷ đồng, thiết kế 4 làn xe
Dự án cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, đoạn thuộc địa phận tỉnh Sơn La, được Quốc hội thông qua với 482/483 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 96,59% tổng số đại biểu Quốc hội. Đây là dự án có tổng mức đầu tư lớn nhất trong ba tuyến cao tốc được thông qua, với sơ bộ tổng vốn 63.120 tỷ đồng. Tuyến có chiều dài khoảng 179,5 km, được thiết kế 4 làn xe, tốc độ 80 km/h. Dự án gồm 8 dự án thành phần, trong đó 4 dự án xây dựng đường cao tốc và 4 dự án thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
![]()
Theo Chính phủ, phương án 4 làn xe phù hợp với quy hoạch và nhu cầu vận tải dự báo đến năm 2050. Tốc độ thiết kế 80 km/h được lựa chọn do tuyến đi qua địa hình miền núi, đồi cao, có độ dốc lớn. Nếu nâng tốc độ lên 100 km/h, nhiều đoạn tuyến sẽ không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật về độ dốc và bán kính đường cong. Phương án này cũng có thể khiến tổng mức đầu tư tăng khoảng 20.000 tỷ đồng, chiều dài tuyến tăng thêm khoảng 10 km nhưng thời gian di chuyển không giảm.
Sơ bộ tổng nhu cầu sử dụng đất của dự án khoảng 2.230 ha, trong đó có khoảng 98 ha đất trồng lúa và 325,53 ha đất rừng. Riêng diện tích rừng phòng hộ đầu nguồn khoảng 176,80 ha.
Nguồn vốn đầu tư dự án gồm ngân sách nhà nước trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 và các nguồn hợp pháp khác, trong đó ngân sách trung ương dự kiến bố trí khoảng 43.812 tỷ đồng. Dự án được chuẩn bị từ năm 2026, triển khai từ năm 2027, phấn đấu cơ bản hoàn thành năm 2030 và đưa vào khai thác trong năm 2031.
Nghị quyết cũng cho phép áp dụng một số cơ chế, chính sách đặc thù về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, lựa chọn nhà thầu, điều chỉnh quy hoạch và bố trí bãi đổ chất thải rắn xây dựng.
Mở thêm các trục kết nối liên vùng tại Tây Bắc, Trung Bộ và Tây Nguyên
Trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý các nghị quyết về chủ trương đầu tư ba dự án.
Theo Bộ trưởng, trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế, Chính phủ đã cân nhắc nhiều phương án để xác định phạm vi và lộ trình đầu tư phù hợp với nhu cầu vận tải, khả năng cân đối vốn, bảo đảm các tuyến không bị đầu tư cắt khúc, chắp vá.
Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, khi hoàn thành, các tuyến cao tốc không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý và thời gian di chuyển mà còn tạo điều kiện phát triển kinh tế cửa khẩu, thương mại biên giới, logistics, du lịch và tiêu thụ nông sản tại các khu vực Tây Bắc, Trung Bộ và Tây Nguyên.
Để phát huy hiệu quả đầu tư, Chính phủ sẽ chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương phát triển đồng bộ hệ thống đường kết nối, nút giao, trạm dừng nghỉ, gắn với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội từng địa phương.
Đồng thời, Chính phủ chịu trách nhiệm kiểm soát tổng mức đầu tư, tiến độ, chất lượng và hiệu quả sử dụng vốn; phòng ngừa thất thoát, lãng phí, tham nhũng, tiêu cực trong quá trình triển khai.
Phương Vy
