Nguồn lây đa dạng, nhiều ca bệnh diễn biến phức tạp
Tại Khoa Vi rút - Ký sinh trùng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các bác sĩ ghi nhận nhiều trường hợp mắc sốt xuất huyết với nguồn lây và bệnh cảnh khác nhau. Đáng chú ý, bên cạnh những bệnh nhân trở về từ vùng có dịch, không ít trường hợp được xác định nhiễm bệnh ngay tại khu vực sinh sống.
Mới đây, chị L.T.T. (49 tuổi, trú tại Hà Nội) nhập viện vào ngày thứ 3 của bệnh sau chuyến công tác 4 ngày tại thành phố Hồ Chí Minh. Người bệnh sốt cao 39°C, da và niêm mạc xung huyết, đau đầu, đau mỏi toàn thân và kiệt sức. Xét nghiệm cho thấy lượng tiểu cầu đã giảm sâu, chỉ còn 45 G/L.
Trường hợp khác là chị P.T.H. (37 tuổi, làm nội trợ tại Hà Nội). Chị bắt đầu sốt nóng, đau đầu từ buổi sáng nhưng cho rằng đây chỉ là cảm sốt thông thường nên tự mua thuốc điều trị tại nhà.
Tuy nhiên, đến chiều cùng ngày, tình trạng đau đầu trở nên dữ dội, sốt trên 38°C và xuất hiện chảy máu chân răng. Đến ngày thứ 2 của bệnh, chị đến bệnh viện thăm khám và được xét nghiệm xác định mắc sốt xuất huyết Dengue.
Đáng lưu ý hơn là trường hợp bà N.T.M. (58 tuổi, Hà Nội), đang trong quá trình điều trị hóa chất ung thư trực tràng.
Bà M. sang chăm sóc người thân tại gia đình con gái, cách nhà khoảng 500m. Đây cũng là nơi trước đó đã có 3 thành viên mắc sốt xuất huyết. Sau đó, bà xuất hiện sốt cao liên tục 39-40°C, rát họng, ho có đờm và xung huyết da dữ dội.
Việc mắc sốt xuất huyết trên nền bệnh ác tính khiến quá trình điều trị trở nên phức tạp, đòi hỏi các bác sĩ phải theo dõi sát diễn biến của người bệnh. Rất may, do được đưa đến bệnh viện ngay từ giai đoạn đầu, sau 7 ngày điều trị tích cực, lượng tiểu cầu của bà M. đã tăng trở lại, bệnh nhân cắt sốt và bước đầu vượt qua giai đoạn nguy hiểm, dù tốc độ hồi phục còn chậm.
Dễ nhầm với cảm cúm, tự điều trị có thể gây nguy hiểm
Theo Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thanh Bình, Phó Trưởng khoa Vi rút - Ký sinh trùng, một trong những sai lầm phổ biến của người dân là tự mua thuốc điều trị ngay khi xuất hiện các triệu chứng ban đầu.
Sốt xuất huyết Dengue có thể dễ bị nhầm với các hội chứng nhiễm vi rút hô hấp hoặc cảm cúm thông thường bởi người bệnh đều có thể xuất hiện sốt, đau đầu, đau mỏi cơ khớp. Một số trường hợp còn có biểu hiện rát họng, ho có đờm nên càng dễ khiến người bệnh chủ quan.
Đặc biệt, bác sĩ Nguyễn Thanh Bình lưu ý, khi chưa loại trừ sốt xuất huyết, người bệnh không được tự ý sử dụng các thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs). Nhóm thuốc này có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết tiêu hóa và chảy máu nghiêm trọng ở người mắc sốt xuất huyết.
Việc sử dụng thuốc hạ sốt cũng cần tuân thủ đúng chỉ định và hướng dẫn của cán bộ y tế. Nếu phát hiện và xử trí chậm, sốt xuất huyết có thể nhanh chóng chuyển nặng với tình trạng cô đặc máu, tăng tính thấm thành mạch, giảm tiểu cầu, dẫn tới sốc và đe dọa tính mạng.
Với những người thuộc nhóm dễ tổn thương như bệnh nhân ung thư, người mắc bệnh tim mạch, người suy giảm miễn dịch, người cao tuổi, phụ nữ có thai và trẻ nhỏ, các bác sĩ khuyến cáo cần đặc biệt thận trọng. Bất kỳ trường hợp sốt nào cũng cần được đánh giá y khoa kịp thời bởi diễn biến bệnh ở những nhóm này có thể nhanh và khó tiên lượng hơn.
Chủ động diệt muỗi, loại bỏ nơi sinh sản của bọ gậy
Kiểm soát sốt xuất huyết không chỉ phụ thuộc vào việc điều trị người bệnh mà còn cần sự chủ động của từng gia đình và cộng đồng.
Nguy cơ dịch bệnh gia tăng khi người dân sinh sống, di chuyển hoặc chăm sóc người bệnh tại những khu vực có ổ dịch nhưng không thực hiện các biện pháp phòng tránh muỗi truyền bệnh.
Để hạn chế nguy cơ mắc bệnh, mỗi gia đình cần thường xuyên vệ sinh môi trường sống, phát quang bụi rậm, thu dọn các vật dụng có thể đọng nước quanh nhà. Những dụng cụ chứa nước cần được đậy kín hoặc lật úp để loại bỏ nơi muỗi đẻ trứng và bọ gậy phát triển.
Bên cạnh đó, người dân nên duy trì thói quen ngủ màn, kể cả ban ngày; mặc quần áo dài tay và sử dụng các biện pháp xua muỗi phù hợp.
Không chủ quan khi sốt cao, xuất hiện dấu hiệu chảy máu
Các bác sĩ khuyến cáo, khi bản thân hoặc người nhà xuất hiện tình trạng sốt cao đột ngột, đau đầu, đau mỏi toàn thân, người dân cần theo dõi sát và đến cơ sở y tế để được thăm khám, đặc biệt khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như chảy máu cam, chảy máu chân răng, nôn ói nhiều...
Việc thăm khám sớm giúp người bệnh được đánh giá chính xác tình trạng và hướng dẫn điều trị phù hợp, hạn chế nguy cơ bệnh chuyển nặng. Người dân không nên tự chẩn đoán hoặc tự điều trị tại nhà khi chưa được nhân viên y tế tư vấn.
Bên cạnh các biện pháp phòng chống muỗi và vệ sinh môi trường, người dân cũng có thể chủ động tìm hiểu, tham khảo ý kiến bác sĩ về việc tiêm vắc xin phòng sốt xuất huyết theo đúng độ tuổi và hướng dẫn chuyên môn.
Trong bối cảnh sốt xuất huyết có thể xuất hiện ngay trong cộng đồng và bệnh cảnh ngày càng đa dạng, sự chủ động của mỗi người dân chính là một trong những yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, phát hiện sớm và hạn chế những biến chứng nguy hiểm.