Góc nhìn thị trường thế giới
Năm 2025, Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 9,46 tỷ USD, tăng 4,4% so với năm 2024 và chiếm khoảng 55% tổng kim ngạch toàn ngành. Việt Nam cũng duy trì vị thế là nhà cung cấp đồ nội thất bằng gỗ lớn nhất cho thị trường Mỹ, khi thị phần tăng lên 45,3% trong 8 tháng năm 2025, trong khi thị phần của Trung Quốc giảm mạnh.
Bên cạnh Mỹ, Nhật Bản và Trung Quốc tiếp tục là những thị trường quan trọng của ngành gỗ Việt Nam. Năm 2025, xuất khẩu sang Nhật Bản tăng hơn 23%, đạt 2,153 tỷ USD và lần đầu vượt mốc 2 tỷ USD, qua đó trở thành thị trường lớn thứ hai. Trung Quốc đứng thứ ba với kim ngạch 2,086 tỷ USD. Ba thị trường lớn gồm Mỹ, Nhật Bản và Trung Quốc chiếm gần 80% tổng giá trị xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam.
Về cơ cấu sản phẩm, đồ nội thất bằng gỗ vẫn là mặt hàng xuất khẩu chủ lực, đạt 9,434 tỷ USD trong 11 tháng năm 2025, chiếm gần 61% tổng kim ngạch toàn ngành. Ngoài ra, một số mặt hàng khác cũng đạt giá trị xuất khẩu trên 1 tỷ USD như dăm gỗ, gỗ – ván – ván sàn và viên nén gỗ, cho thấy sự đa dạng trong cơ cấu sản phẩm của ngành gỗ Việt Nam.
Đa dạng hóa thị trường để giảm rủi ro xuất khẩu
Mặc dù đồ gỗ Việt Nam đã xuất khẩu tới khoảng 45 quốc gia, nhưng kim ngạch xuất khẩu vẫn tập trung chủ yếu vào ba thị trường lớn là Mỹ, Nhật Bản và Trung Quốc, chiếm khoảng 65% tổng giá trị toàn ngành. Trong đó riêng thị trường Mỹ chiếm tới 45–50%, khiến ngành gỗ dễ bị tác động khi các chính sách thương mại thay đổi.
Việc Mỹ điều chỉnh chính sách thuế, chuyển sang áp mức thuế bổ sung 10–15% từ năm 2026 đã tạo ra khoảng thời gian để doanh nghiệp tái cấu trúc chuỗi cung ứng và điều chỉnh chiến lược sản xuất. Trong bối cảnh sức mua tại thị trường Mỹ có dấu hiệu chững lại, các doanh nghiệp được khuyến nghị cần chủ động mở rộng thị trường mới và xây dựng thương hiệu quốc gia.
Theo các doanh nghiệp trong ngành, việc phụ thuộc lâu dài vào một số thị trường truyền thống đã bộc lộ nhiều rủi ro. Vì vậy, tham gia các hội chợ thương mại quốc tế, tìm kiếm đối tác mới và khai thác các thị trường tiềm năng đang trở thành chiến lược quan trọng nhằm giảm thiểu rủi ro và mở rộng cơ hội xuất khẩu.
Bên cạnh đó, ngành gỗ Việt Nam vẫn duy trì lợi thế cạnh tranh trong khu vực nhờ lực lượng lao động lành nghề và sự phát triển của ngành phụ trợ nội thất. Tuy nhiên, trước những biến động của thị trường toàn cầu, doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược kinh doanh linh hoạt, kịp thời thích ứng với các thay đổi về thuế quan và nhu cầu thị trường.
Ngành gỗ thích ứng trước những biến động
Năm 2025, ngành gỗ Việt Nam phải đối mặt với nhiều thách thức lớn từ thị trường quốc tế như các chính sách thuế đối ứng, điều tra chống bán phá giá và chống trợ cấp từ Mỹ, cùng với áp lực từ Quy định chống phá rừng (EUDR) của Liên minh châu Âu. Bên cạnh đó, thiên tai và bão lũ trong nước cũng gây ảnh hưởng đến nguồn cung nguyên liệu và hoạt động sản xuất.
Tuy nhiên, vượt qua những khó khăn này, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ vẫn duy trì được đà tăng trưởng, cho thấy khả năng thích ứng của doanh nghiệp ngành gỗ trước những biến động của thị trường toàn cầu. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu gỗ và lâm sản đạt khoảng 18,5 tỷ USD, tăng 6,6% so với năm trước và xuất siêu gần 14,9 tỷ USD.
Cùng với đó, công tác quản lý và phát triển rừng tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Tỷ lệ che phủ rừng duy trì ở mức 42,03%, số vụ vi phạm lâm luật giảm đáng kể, diện tích rừng bị cháy và bị tác động đều giảm hơn 10% so với năm 2024.
Trong năm 2026, ngành lâm nghiệp đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ che phủ rừng ổn định, tiếp tục thúc đẩy xuất khẩu lâm sản, đồng thời đẩy mạnh phát triển rừng gỗ lớn, ứng dụng khoa học công nghệ và đa dạng hóa thị trường. Với nền tảng đạt được trong năm 2025, ngành gỗ Việt Nam được kỳ vọng tiếp tục nâng cao giá trị và phát triển bền vững trong thời gian tới./.
KS. Nguyễn Thanh Dũng
