Từ chiếc gùi trên vai đến "phiên chợ toàn cầu"
Xưa nay, muốn bán bó rau, củ măng, người dân các bản Phiêng Mơ, Khau Cau phải gùi hàng qua mấy con đèo mới tới chợ xã. Nhưng hôm nay, "phiên chợ" của họ không còn giới hạn bởi địa hình, địa giới hành chính. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, khung cảnh đồ xôi, dệt vải hay tiếng róc rách của con suối bản làng đã hiện diện trên màn hình của hàng triệu khán giả khắp thế giới.
Kinh tế số tại Lâm Bình không phải là điều gì đó xa vời, nó hiện hữu qua những con số biết nói: Chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026, dòng tiền từ YouTube, TikTok, Facebook chảy về bản làng đã đạt con số 46 tỉ đồng. Những "làng tỉ phú" mới mọc lên giữa thung lũng, nơi mà thuế thu nhập cá nhân từ các nhà sáng tạo nội dung đã đóng góp tới 30% ngân sách địa phương.
"Làng sáng tạo số" gắn với phát triển du lịch
Không để sự phát triển dừng lại ở tính tự phát, nhận thấy đây là một cơ hội tốt để quảng bá hình ảnh, văn hóa, tạo công ăn việc làm, tăng thu nhập cho người dân, ngày 30/4/2026, xã Lâm Bình chính thức ra mắt đề án "Làng sáng tạo nội dung số gắn với phát triển du lịch". Đây là một lời khẳng định: Công nghệ không làm mất đi bản sắc, mà trái lại, nó là "trợ thủ" đắc lực để bảo tồn di sản.
Dưới nếp nhà sàn truyền thống, những lớp học đặc biệt mang tên "Bình dân học vụ AI" được mở ra. Tại đây, những bạn trẻ thành danh sẽ "cầm tay chỉ việc" cho cha chú mình cách dùng trí tuệ nhân tạo để dựng phim, cách đặt tiêu đề sao cho cuốn hút, hay cách livestream kể câu chuyện về hồn đất, hồn người vùng cao.
Theo đó, Đề án “Làng sáng tạo nội dung số gắn với phát triển du lịch xã Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang, giai đoạn 2026 – 2030” được thực hiện gắn với Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Mục tiêu của Đề án là xây dựng và vận hành mô hình “Làng sáng tạo nội dung số” gắn với phát triển du lịch, trong đó: Kinh tế số giữ vai trò động lực; Công nghệ số là công cụ; người dân là trung tâm, là chủ thể tham gia và thụ hưởng.
Trong đó đề ra mục tiêu cụ thể trong giai đoạn 2026 – 2028, phấn đấu trên 60% hộ dân tham gia mô hình có hoạt động kinh tế số và được tiếp cận hạ tầng số cơ bản. Thu hút trên 3.000 lượt khách du lịch vào năm 2028; từng bước hình thành các sản phẩm du lịch gắn với văn hóa, sinh thái và sáng tạo nội dung số. Thu nhập của các hộ tham gia mô hình tăng tối thiểu 30% so với năm 2026.
Giai đoạn 2029 – 2030, trên 90% hộ dân được đào tạo và tham gia hoạt động kinh tế số. Số hóa, quảng bá từ 08 sản phẩm trở lên; 100% điểm du lịch có nội dung giới thiệu được chuẩn hóa trên môi trường số. Từng bước hình thành hệ sinh thái kinh tế số cộng đồng gắn với du lịch bền vững, đồng thời phát triển thêm các mô hình sáng tạo nội dung, không gian trải nghiệm và dịch vụ du lịch mới.
“Một ngày làm Youtuber”
Tại chương trình xã Lâm Bình đã công bố và ra mắt sản phẩm du lịch trải nghiệm “Một ngày làm YouTuber”. Đây là sản phẩm du lịch mới, cho phép du khách trực tiếp tham gia trải nghiệm đời sống bản địa; tự quay, dựng và sáng tạo nội dung; ghi lại hành trình của mình và lan tỏa hình ảnh Lâm Bình trên các nền tảng số. Qua đó không chỉ góp phần quảng bá du lịch địa phương, mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân trong thời đại số.
Ông Tô Viết Hiệp, Bí thư Đảng ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số xã Lâm Bình nhấn mạnh: Thông điệp lớn nhất mà Đảng ủy, chính quyền xã Lâm Bình muốn gửi gắm thông qua đề án “Thí điểm xây dựng Làng sáng tạo nội dung số gắn với phát triển du lịch xã Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang, giai đoạn 2026 – 2030 đó là: Chúng ta sẽ luôn trân trọng, bảo vệ và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để mọi người, mọi nhà làm kinh tế số. Mong muốn mỗi người dân Lâm Bình, dù già hay trẻ, sẽ trở thành một “Người kể câu chuyện bản làng”.
Không chỉ bán nông sản, mà còn quảng bá du lịch, văn hóa, thiên nhiên và con người Lâm Bình. Hơn thế nữa, không chỉ dừng lại ở các video quay sẵn, chúng ta sẽ bước vào kỷ nguyên của những phiên "Chợ số phát trực tiếp" (Livestream) ngay tại nương rẫy, ngay tại bản làng.
Mục đích cuối cùng và cao nhất của Đề án đó là giải quyết việc làm và thu nhập ngay tại quê hương. Một bản làng trù phú sẽ tạo nên một xã Lâm Bình giàu mạnh, đóng góp cho tỉnh nhà nhiều hơn.
Chủ tịch xã Trương Văn Quang chia sẻ đầy tâm huyết: "Khán giả yêu quý người miền núi vì sự chân thật. Chúng tôi giữ gìn sự thật thà đó như giữ gìn sinh mệnh của mình". Chính vì thế, sự sáng tạo tại Lâm Bình luôn đi đôi với đạo đức. Chính quyền và người dân cùng nhau cam kết: Nói không với nội dung phản cảm, chỉ lan tỏa những giá trị tử tế và nét đẹp văn hóa thuần khiết nhất.
Lâm Bình hôm nay không còn là xã miền núi xa xôi, trắc trở. Nhờ những "đường truyền" nối từ bản làng ra thế giới, khoảng cách ấy đã bị xóa nhòa. Một kỷ nguyên mới đã mở ra – nơi những người con của núi rừng làm giàu chính đáng từ chính bản sắc của cha ông, viết nên câu chuyện cổ tích hiện đại giữa thời đại số./.
Việt Tùng
