Nhận lời mời của Tổng thống Philippines, Chủ tịch ASEAN 2026 Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự hội nghị.
Đây là chuyến công tác nước ngoài đầu tiên của Thủ tướng trên cương vị mới, đồng thời là lần đầu tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN. Sự kiện mang ý nghĩa quan trọng cả về đối nội lẫn đối ngoại, thể hiện rõ định hướng nhất quán của Việt Nam trong việc coi ASEAN là ưu tiên chiến lược hàng đầu.
Thiết lập định hướng chiến lược cho giai đoạn mới
Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang, đây là hội nghị cấp cao thường niên đầu tiên trong năm Chủ tịch ASEAN 2026, mang ý nghĩa quan trọng về định hướng. Năm 2026 cũng là thời điểm ASEAN chính thức triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 cùng các kế hoạch chiến lược trên bốn trụ cột: Chính trị – An ninh, Kinh tế, Văn hóa – Xã hội và Kết nối. Các định hướng này được kỳ vọng tạo nền tảng cho một ASEAN đoàn kết hơn, có khả năng thích ứng cao hơn và tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực.
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh tình hình quốc tế có nhiều biến động phức tạp. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, chuỗi cung ứng toàn cầu đối mặt gián đoạn, trong khi các vấn đề an ninh năng lượng, an ninh lương thực và xu hướng bảo hộ thương mại đặt ra áp lực trực tiếp đối với tăng trưởng và ổn định của khu vực. Những diễn biến căng thẳng tại Trung Đông càng làm gia tăng tính bất định của môi trường quốc tế.
Trước bối cảnh đó, ASEAN đã chủ động tăng cường cơ chế phối hợp nội khối. Nhiều cuộc họp cấp bộ trưởng, cả về ngoại giao và kinh tế, được tổ chức nhằm thống nhất lập trường, đánh giá tác động và đề ra phương án ứng phó. Cách tiếp cận linh hoạt này cho thấy nỗ lực thích ứng của ASEAN trước những thách thức mới.
Ba trọng tâm lớn của Hội nghị
Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 dự kiến tập trung vào ba nhóm nội dung chính.
Trước hết là củng cố đoàn kết nội khối, nâng cao năng lực tự cường và khả năng ứng phó trước các thách thức cấp bách. Các lĩnh vực ưu tiên bao gồm ổn định chuỗi cung ứng, bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực và tăng cường cơ chế hỗ trợ công dân trong các tình huống khẩn cấp.
Tiếp đó là thúc đẩy triển khai các ưu tiên chiến lược, đặc biệt là hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và các sáng kiến trong năm Chủ tịch ASEAN của Philippines. Đây được xem là bước đi then chốt để chuyển từ định hướng sang hành động cụ thể.
Trọng tâm thứ ba liên quan đến việc phát huy vai trò trung tâm và tiếng nói chung của ASEAN. Trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị gia tăng, việc duy trì nguyên tắc thượng tôn pháp luật, thúc đẩy chủ nghĩa đa phương và mở rộng quan hệ với các đối tác tiếp tục là ưu tiên hàng đầu. Những nỗ lực này nhằm bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển bền vững.
Theo Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang, hội nghị không chỉ mang ý nghĩa định hướng mà còn thể hiện năng lực thích ứng và quyết tâm của ASEAN trong việc xây dựng một cộng đồng phát triển bền vững, lấy người dân làm trung tâm. '[Việt Nam tiếp tục theo đuổi đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa và đa dạng hóa quan hệ, đồng thời khẳng định cam kết chủ động, tích cực và có trách nhiệm trong tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.
Mục tiêu xuyên suốt của đoàn Việt Nam là cùng các nước thành viên củng cố môi trường hòa bình, duy trì đoàn kết nội khối và nâng cao năng lực ứng phó trước các thách thức mới nổi. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng hướng tới thúc đẩy hợp tác song phương với các quốc gia ASEAN, tăng cường tin cậy chính trị và mở rộng hợp tác thực chất.
Trong khuôn khổ hội nghị, Việt Nam sẽ tập trung vào một số ưu tiên như thúc đẩy triển khai hiệu quả Tầm nhìn ASEAN 2045, tăng cường liên kết nội khối, bảo đảm ổn định khu vực và tham gia giải quyết các vấn đề cấp bách như năng lượng, lương thực và hỗ trợ công dân. Dự kiến, Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ có các cuộc tiếp xúc song phương với lãnh đạo các nước ASEAN. Đây là cơ hội quan trọng nhằm củng cố quan hệ, đồng thời mở ra các hướng hợp tác mới trong thời gian tới.
Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo của khu vực. Trong bối cảnh nhiều thách thức đan xen, khả năng duy trì đoàn kết, nâng cao tự cường và phát huy vai trò trung tâm sẽ là yếu tố quyết định vị thế của ASEAN trên bản đồ khu vực và toàn cầu.
Lâm Thanh Thu
