Từ vùng đất khó đến mô hình chăn nuôi tập trung
Câu chuyện về gà đen H’Mông ở Yên Hòa Phú bắt đầu từ năm 2004, khi những lứa gà đầu tiên được đưa về nuôi thử là gà đen H’ Mông và gà Ai Cập đẻ trứng. Tuy nhiên trong quá trình chăn nuôi thì gà Ai Cập đẻ trứng lại thua lỗ nhiều nên hiện tại chỉ tập trung vào giống gà đen H’Mông. Mang nhiều đặc điểm khác biệt so với các giống gà thông thường, gà H’Mông có bộ lông đen, chân đen, da sẫm màu, thịt săn chắc, thơm và có vị ngọt đậm. Đây vốn là giống gà đặc sản, sức đề kháng khá tốt, có khả năng thích nghi với điều kiện chăn nuôi tại địa phương. Qua thời gian nuôi thử nghiệm, những ưu điểm về chất lượng thịt và khả năng thích nghi dần được khẳng định, tạo tiền đề để đàn gà được nhân rộng.
Tuy nhiên, để phát triển chăn nuôi trên quy mô lớn, HTX Yên Hòa Phú cũng phải đối mặt với không ít trở ngại. Năm 2019, HTX Chăn nuôi Yên Hòa Phú chính thức được thành lập, đánh dấu bước chuyển từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang liên kết sản xuất theo hướng tập trung, bài bản hơn. Chăn nuôi gà thời điểm đầu chủ yếu được thực hiện dựa vào kinh nghiệm của từng hộ, chưa có quy trình chăm sóc và phòng bệnh thống nhất. Đàn gà vì thế đứng trước nguy cơ dịch bệnh và đầu ra thiếu ổn định: “Những ngày đầu thành lập, HTX khó khăn trong việc tìm đầu ra cho sản phẩm, tuy nhiên theo thời gian thì HTX đã xây dựng được kênh bán hàng cho các nhà hàng trên địa bàn Hà Nội”, ông Lê Đình Quý – Giám đốc HTX Chăn nuôi Yên Hòa Phú chia sẻ về khó khăn trong những ngày đầu thành lập.
Ông Lê Đình Quý – Giám đốc HTX Chăn nuôi Yên Hòa Phú
Hiện nay, mỗi năm HTX Yên Hòa Phú duy trì quy mô khoảng 30.000 con gà H’Mông. Bên trong các khu chuồng, không gian thoáng, nền chuồng khô ráo và sạch sẽ, gần như không có mùi hôi nồng. Từ những điều tưởng như nhỏ nhất trong cách chăm sóc, HTX đang từng bước tạo dựng một quy trình nuôi gà sạch, an toàn và phù hợp với yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Giữ giống gà quý bằng quy trình chăn nuôi an toàn
Điểm tạo nên sự khác biệt của Yên Hòa Phú là tập trung vào quy trình chăn nuôi, từ khâu lựa chọn con giống đến chăm sóc, phòng bệnh và kiểm soát chất lượng đàn gà. Giống gà đen H’Mông được lấy từ Trung tâm bảo tồn vật nuôi của Viện Chăn nuôi. Ông Lê Đình Quý, Giám đốc HTX Chăn nuôi Yên Hòa Phú, cho biết: “HTX chúng tôi đang áp dụng theo tiêu chuẩn chăn nuôi của VietGap, từ nguồn gốc của con giống, thức ăn chăn nuôi, kiểm soát và phòng ngừa bệnh tật. Đặc biệt là vật nuôi sử dụng kháng sinh xong sẽ phải cách li 21 ngày sau đó mới xuất bán theo đúng tiêu chuẩn. Con gà từ 1 ngày tuổi chúng tôi đã tiêm Vaccine Marek, 3 ngày tuổi là cho uống Vaccine cầu trùng. Chúng tôi chủ yếu phòng bệnh bằng Vaccine là chính và sử dụng các chế phẩm men tỏi để phòng bệnh cho gà, từ vòng đời con gà làm hết vaccine là 12 loại.”
Các khu chuồng của HTX có không gian thoáng, nền chuồng khô ráo và sạch sẽ, gần như không có mùi hôi nồng
Thay vì nuôi hoàn toàn trong chuồng kín, gà được nuôi theo hướng bán chăn thả, có không gian vận động và tiếp xúc với môi trường tự nhiên. Chuồng trại được vệ sinh, khử khuẩn thường xuyên; khu vực chăn nuôi được kiểm soát nhằm hạn chế nguy cơ phát sinh và lây lan dịch bệnh. Theo ông Quý, thức ăn cũng được chú trọng, kết hợp khẩu phần phù hợp, bảo đảm đàn gà phát triển đồng đều mà không làm ảnh hưởng đến chất lượng thịt: “Chúng tôi tiêm vaccine cho gà chỉ trong vòng 2 tháng nên không ảnh hưởng gì đến chất lượng của thịt gà, đảm bảo độ an toàn vệ sinh, an toàn thực phẩm. Về thức ăn thì chúng tôi sử dụng cám, thức ăn hỗn hợp của nhà máy Japfa, bổ sung thêm rau xanh và ngô.”
Với ông Quý, nuôi gà H’Mông không đơn thuần là một mô hình kinh tế mà còn là cách giữ lại một giống gà đặc sản có giá trị. Sau khi tiếp quản công việc tại HTX, ông tiếp tục duy trì sản xuất, đồng hành cùng các hộ thành viên và tập trung xây dựng quy trình chăn nuôi thống nhất. Thời gian tới, HTX mong muốn tiếp tục nâng cao chất lượng gà đen H’Mông, mở rộng thị trường tiêu thụ và xây dựng thương hiệu sản phẩm gắn với địa phương. Mục tiêu không chỉ là đưa những con gà H’Mông chất lượng đến tay người tiêu dùng mà còn hình thành vùng chăn nuôi ổn định, tạo đầu ra bền vững cho các hộ thành viên: “Chúng tôi mong muốn mở rộng sản xuất và muốn tìm các nhà phân phối để chúng tôi cung cấp, mở rộng khả năng chăn nuôi cho bà con”.
Từ một lựa chọn tưởng chừng đơn giản trên vùng đất khó, HTX Yên Hòa Phú đang từng bước biến gà đen H’Mông thành sản phẩm đặc trưng của địa phương, góp phần mở hướng phát triển kinh tế cho người dân vùng ven đô Hà Nội. Không chỉ dừng ở việc duy trì một giống gà bản địa có giá trị, HTX còn hướng tới xây dựng sản phẩm theo hướng ổn định về chất lượng, bảo đảm an toàn và từng bước đáp ứng nhu cầu của thị trường. Từ những đàn gà được nuôi trên vùng đất quê, một sản phẩm mang dấu ấn riêng đang dần được định hình, tạo thêm giá trị cho sản xuất nông nghiệp và sinh kế của người dân địa phương.