Quảng Trị đẩy mạnh tái cơ cấu nông nghiệp, mở rộng cây trồng giảm phát thải

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ nét đến sản xuất nông nghiệp, Quảng Trị đang đẩy mạnh tái cơ cấu ngành theo hướng bền vững, lấy mở rộng cây trồng giảm phát thải làm trọng tâm. Cách làm này không chỉ góp phần bảo vệ môi trường, giảm phát thải khí nhà kính mà còn nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản địa phương.

Những năm gần đây, ngành nông nghiệp Quảng Trị đã chủ động lồng ghép các giải pháp canh tác thân thiện môi trường vào kế hoạch sản xuất hằng năm. Từ khâu lựa chọn giống, quản lý nước tưới đến sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật đều được điều chỉnh theo hướng tiết giảm đầu vào, an toàn sinh thái, phù hợp với yêu cầu thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển nông nghiệp xanh.

Quảng Trị đẩy mạnh tái cơ cấu nông nghiệp, mở rộng cây trồng giảm phát thải

Chủ động sản xuất vụ đông xuân theo hướng giảm phát thải

Vụ đông xuân 2025–2026, Quảng Trị dự kiến gieo sạ hơn 55.000 ha lúa. Thời điểm này, công tác chuẩn bị sản xuất đang được triển khai khẩn trương từ tỉnh đến cơ sở. Các trạm trồng trọt và bảo vệ thực vật tăng cường cán bộ kỹ thuật về địa bàn, hướng dẫn nông dân sản xuất đúng khung lịch thời vụ, tuân thủ cơ cấu giống đã được khuyến cáo.

Tại xã Vĩnh Thủy, vụ đông xuân năm nay gieo cấy khoảng 1.700 ha lúa. Để bảo đảm điều kiện sản xuất, địa phương đã đồng loạt nạo vét, tu sửa công trình thủy lợi; diệt chuột, ốc bươu vàng và cây mai dương; vệ sinh đồng ruộng, thu gom rác thải thuốc bảo vệ thực vật; cày ải, làm đất tập trung. Theo kế hoạch, trà đầu xuống giống từ ngày 10/1/2026, kết thúc gieo cấy trong khoảng 20–22/1/2026.

Các giống lúa được khuyến cáo đều là giống chất lượng cao, phù hợp điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu như HN6, HG12, HN244, Bắc Thơm, Hà Phát 3. Lãnh đạo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh cho biết, đến nay nông dân đã hoàn thành làm đất khoảng 90% diện tích. Phần còn lại chủ yếu ở khu vực Hải Lăng cũ do đồng ruộng còn ngập nước; sau khi tiêu thoát và bơm tiêu úng, tiến độ sẽ được đẩy nhanh nhờ mức độ cơ giới hóa cao ở hầu hết các khâu.

Tuân thủ lịch thời vụ, nâng cao giá trị sản xuất

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị, bên cạnh lúa, vụ đông xuân năm nay toàn tỉnh còn gieo trồng khoảng 7.500 ha ngô, 6.800 ha lạc cùng nhiều cây trồng khác. Mục tiêu sản lượng lương thực có hạt đạt trên 37 vạn tấn, trong đó lúa đông xuân đạt năng suất bình quân 60,4 tạ/ha, sản lượng 33,52 vạn tấn.

Để đạt mục tiêu trong điều kiện thời tiết tiềm ẩn nhiều rủi ro, ngành nông nghiệp yêu cầu các địa phương và nông dân nghiêm túc tuân thủ lịch thời vụ: gieo cấy trà đầu từ ngày 1/1/2026, tập trung trong khoảng 5–15/1/2026, kết thúc các trà cuối trước 25/1/2026. Cơ cấu giống gồm các giống chủ lực như HN6, Khang dân 18, VNR20, HC95, Hà Phát 3, HG12, PC6, QS88, AD128, TBR97, ĐD2, Nhị ưu 838, VT404…

Ngành nông nghiệp lưu ý sử dụng giống đạt tiêu chuẩn phẩm cấp, không dùng thóc thịt hoặc giống thoái hóa; gieo sạ mật độ phù hợp; tăng cường bón phân hữu cơ, hữu cơ vi sinh, bổ sung lân và kali, tập trung bón lót đầu vụ. Việc tuân thủ kỹ thuật, mở rộng liên kết sản xuất – tiêu thụ được xem là chìa khóa nâng cao hiệu quả, giảm rủi ro và gia tăng giá trị lúa gạo.

Trên các cánh đồng phường Đồng Thuận, nông dân hối hả vào vụ sản xuất đông - xuân 2025-2026. Ảnh: Hương Trà

Mở rộng cây trồng giảm phát thải, thúc đẩy cơ giới hóa

Song song với sản xuất lúa, vụ đông xuân này Quảng Trị dự kiến hỗ trợ nông dân trồng khoảng 6.000 ha cây trồng giảm phát thải. Để giảm chi phí lao động và nâng cao hiệu suất, ngành nông nghiệp khuyến khích ứng dụng thiết bị bay không người lái, đẩy mạnh cơ giới hóa trong các khâu gieo sạ, chăm sóc và bảo vệ thực vật, qua đó bảo vệ sức khỏe người lao động và giảm phát thải từ sản xuất.

Đáng chú ý, nông dân Quảng Trị đang liên kết với nhiều doanh nghiệp trong sản xuất lúa thương phẩm và lúa giống với tổng diện tích khoảng 4.000 ha, góp phần hình thành chuỗi giá trị bền vững, tạo đầu ra ổn định cho nông sản.

Với cách tiếp cận đồng bộ, từ tái cơ cấu cây trồng, canh tác giảm phát thải đến liên kết sản xuất – tiêu thụ, Quảng Trị đang từng bước khẳng định hướng đi nông nghiệp xanh, thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển bền vững trong dài hạn./.

Trần Trịnh