Ninh Bình đặt mục tiêu thành lập thành phố vào năm 2027
UBND tỉnh Ninh Bình vừa phê duyệt Chương trình phát triển đô thị đến năm 2030 theo Quyết định số 4025/QĐ-UBND. Đây được xem là định hướng quan trọng nhằm tổ chức lại không gian đô thị, khai thác lợi thế liên kết vùng và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới.
Theo chương trình, Ninh Bình phấn đấu trước năm 2030 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, là cực tăng trưởng kinh tế mới của vùng Đồng bằng sông Hồng. Tỉnh được định hướng phát triển thành trung tâm tổng hợp cấp quốc gia, trung tâm du lịch quốc gia và quốc tế, đồng thời là địa bàn công nghiệp công nghệ cao quan trọng của liên vùng và cả nước.
Cùng với mục tiêu mở rộng quy mô đô thị, Ninh Bình đặt yêu cầu xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, tăng cường kết nối với các tỉnh, thành phố trong vùng, cả nước và quốc tế. Các định hướng phát triển cũng gắn với chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường sinh thái, nâng cao khả năng chống chịu trước thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu, nước biển dâng.
Theo lộ trình, đến năm 2027, tỉnh phấn đấu hoàn thiện các tiêu chí còn thiếu để đô thị Ninh Bình đạt tiêu chí đô thị loại I và thành lập thành phố; tỷ lệ đô thị hóa đạt từ 45% trở lên.
Đến năm 2030, tỷ lệ đô thị hóa dự kiến đạt khoảng 60,1%. Hệ thống đô thị trực thuộc tỉnh được định hướng gồm 6 đô thị loại II và 36 đô thị loại III; phấn đấu 50% số phường đạt trình độ phát triển đô thị loại II.
Những mục tiêu này cho thấy định hướng phát triển của Ninh Bình không chỉ tập trung mở rộng quy mô đô thị mà còn chú trọng nâng cao chất lượng hạ tầng, năng lực quản lý và khả năng kết nối giữa các khu vực.
Tổ chức không gian đô thị theo hướng đa cực, liên kết vùng
Một trong những nội dung đáng chú ý của chương trình là định hướng tổ chức không gian phát triển theo mô hình “Một trục động lực - Hai đầu phát triển - Ba cực đô thị - Bốn vùng kinh tế - Năm hành lang kinh tế”.
Trong đó, trục động lực Bắc - Nam kết nối Duy Tiên - Phủ Lý - Hoa Lư - Tam Điệp, tạo không gian liên kết xuyên suốt giữa các khu vực. Ba cực đô thị được xác định gồm Hoa Lư, Nam Định và Phủ Lý, mỗi khu vực đảm nhận những chức năng và lợi thế phát triển riêng.
Cụ thể, khu vực Hoa Lư - Tam Điệp được định hướng phát triển gắn với di sản, du lịch, văn hóa và hành chính. Nam Định đóng vai trò trung tâm tổng hợp phía Nam. Trong khi đó, khu vực Phủ Lý - Kim Bảng - Duy Tiên được định hướng tăng cường kết nối với Hà Nội, phát triển công nghiệp công nghệ cao và logistics.
Đối với vùng ven biển phía Đông, kinh tế biển được xác định là một trong những động lực phát triển quan trọng, gắn với hệ thống cảng biển, logistics, du lịch sinh thái và các hoạt động kinh tế biển.
Việc tổ chức không gian theo hướng đa cực được kỳ vọng tạo điều kiện khai thác tốt hơn lợi thế của từng địa bàn, đồng thời tăng cường liên kết giữa các khu vực đô thị, công nghiệp, dịch vụ và kinh tế biển.
Hạ tầng giao thông chiến lược mở rộng dư địa phát triển
Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển đô thị, Ninh Bình xác định giao thông và hạ tầng chiến lược là những yếu tố quan trọng trong việc mở rộng không gian kinh tế, tăng khả năng kết nối và thu hút đầu tư.
Chương trình đề cập định hướng đầu tư cảng hàng không quốc tế Ninh Bình, cảng biển nước sâu tại Khu kinh tế Ninh Cơ và các ga Phủ Lý, Hoa Lư, Nam Định trên tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Các công trình này được đặt trong tổng thể mạng lưới kết nối với hệ thống cao tốc, quốc lộ liên vùng và các tuyến giao thông động lực của tỉnh.
Bên cạnh đó, tỉnh định hướng phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) tại khu vực các ga đường sắt tốc độ cao và những trục giao thông chiến lược. Một số tuyến được xác định trong nhóm hạ tầng ưu tiên gồm Hoa Lư - Nam Định, Thanh Liêm - Cao Bồ, các tuyến kết nối Đông - Tây và tuyến nối Hoa Lư với trục dọc 07.
Mô hình TOD được kỳ vọng góp phần tổ chức không gian đô thị hợp lý hơn, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tạo thêm nguồn lực cho đầu tư phát triển hạ tầng.
Ở phía Đông, Ninh Bình định hướng mở rộng Khu kinh tế Ninh Cơ thành khu kinh tế ven biển tổng hợp, đa ngành, gắn với cảng biển và dịch vụ logistics. Cùng với đó là phát triển đô thị ven biển, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, nuôi trồng và chế biến thủy sản.
Không gian kinh tế biển cũng được định hướng kết nối với Vườn quốc gia Xuân Thủy và các điểm du lịch sinh thái, qua đó tạo sự gắn kết giữa phát triển kinh tế, dịch vụ và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.
Đáng chú ý, các công trình trong chương trình hiện được xác định theo định hướng phát triển. Việc lựa chọn và quyết định đầu tư từng dự án sẽ căn cứ quy hoạch được phê duyệt, khả năng cân đối và huy động nguồn lực, đồng thời tuân thủ các quy định pháp luật liên quan.
Phát triển đô thị di sản gắn với mục tiêu xanh và bền vững
Không chỉ chú trọng mở rộng hạ tầng và không gian kinh tế, chương trình phát triển đô thị của Ninh Bình còn đặt trọng tâm vào bảo tồn, phát huy giá trị di sản và xây dựng môi trường sống chất lượng.
Định hướng đô thị di sản được triển khai trên phạm vi toàn tỉnh, không giới hạn trong khu vực Cố đô Hoa Lư. Trong đó, Quần thể danh thắng Tràng An - Cố đô Hoa Lư, di sản thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ cùng các di tích, danh thắng như Đền Trần, Bái Đính, Nhà thờ đá Phát Diệm và Vườn quốc gia Xuân Thủy được xác định là những giá trị quan trọng cần bảo tồn và phát huy.
Tỉnh cũng định hướng hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO công nhận Vân Long, Tam Chúc và hướng tới tham gia Mạng lưới các thành phố sáng tạo UNESCO.
Song song với bảo tồn di sản, Ninh Bình đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể về nhà ở, cây xanh, cấp nước và xử lý chất thải. Đến năm 2030, diện tích nhà ở bình quân dự kiến đạt 40 m²/người trên toàn tỉnh, riêng khu vực đô thị đạt 42 m²/người. Diện tích đất cây xanh công cộng được định hướng đạt 8 - 10 m²/người.
Toàn bộ dân số đô thị được cấp nước sạch qua hệ thống tập trung; ít nhất 97% chất thải rắn sinh hoạt đô thị được thu gom, xử lý đạt chuẩn. Đồng thời, 100% khu công nghiệp, cụm công nghiệp mới phải có hệ thống xử lý nước thải tập trung.
Trong lĩnh vực giao thông xanh, tỉnh đặt mục tiêu 100% xe buýt đầu tư mới sử dụng điện hoặc năng lượng xanh. Lượng bụi PM2.5 được định hướng giảm tối thiểu 10% so với năm 2024.
Các giải pháp tăng không gian xanh, mở rộng mặt nước, cải thiện hệ thống thoát nước và năng lực chống ngập cũng được chú trọng. Đặc biệt, chương trình định hướng không bố trí đô thị mới tại những khu vực có nguy cơ thiên tai cao, nhằm bảo đảm an toàn và khả năng phát triển bền vững lâu dài.
Huy động đa dạng nguồn lực, tạo động lực tăng trưởng mới
Để triển khai các mục tiêu phát triển đô thị, Ninh Bình định hướng kết hợp nhiều nguồn lực đầu tư, bao gồm ngân sách nhà nước, vốn hỗ trợ từ Trung ương, vốn ODA, vốn vay ưu đãi, đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) và nguồn lực từ khu vực tư nhân.
Trong đó, việc huy động nguồn vốn xã hội hóa được kỳ vọng góp phần giảm áp lực lên ngân sách, đồng thời tạo điều kiện để các thành phần kinh tế tham gia phát triển hạ tầng, dịch vụ và các khu đô thị mới.
Theo chương trình, khu vực kinh tế đô thị được kỳ vọng đóng góp khoảng 85% GRDP của tỉnh vào năm 2030. Đây là mục tiêu thể hiện vai trò ngày càng lớn của hệ thống đô thị đối với cơ cấu kinh tế và động lực tăng trưởng của địa phương.
Với định hướng phát triển đa cực, đầu tư hạ tầng chiến lược và gắn kết kinh tế với bảo tồn di sản, Ninh Bình đang hướng tới mô hình đô thị có bản sắc riêng, vừa khai thác hiệu quả lợi thế vùng, vừa nâng cao chất lượng môi trường sống.
Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, địa phương sẽ cần giải quyết đồng bộ các yêu cầu về nguồn lực đầu tư, tiến độ hạ tầng, chất lượng quy hoạch và năng lực quản lý đô thị. Đây cũng là những yếu tố quyết định khả năng chuyển hóa các định hướng quy hoạch thành kết quả phát triển thực tế.
