AI trở thành động lực tăng trưởng thương mại
Theo số liệu được đề cập trong bản thảo, thương mại toàn cầu tăng 3,5% trong nửa đầu năm 2026. Đáng chú ý, nhóm sản phẩm phục vụ lĩnh vực trí tuệ nhân tạo đóng góp 47% mức tăng trưởng này, với kim ngạch thương mại tăng 67% so với cùng kỳ năm trước.
Nhu cầu gia tăng đối với chất bán dẫn, máy chủ và các thiết bị công nghệ phục vụ phát triển AI đang thúc đẩy hoạt động trao đổi hàng hóa giữa các nền kinh tế. Dòng vốn đầu tư vào hạ tầng AI không chỉ hỗ trợ ngành công nghệ mà còn tạo thêm nhu cầu đối với các sản phẩm và linh kiện liên quan trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Động lực này góp phần duy trì đà tăng trưởng thương mại quốc tế trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn chịu ảnh hưởng từ những bất ổn địa chính trị, biến động thị trường năng lượng và nguy cơ gián đoạn nguồn cung.
Trước những diễn biến trên, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) nâng dự báo tăng trưởng thương mại hàng hóa toàn cầu năm 2026 lên 3,9%, cao hơn đáng kể so với mức 1,9% đưa ra trước đó. Dự báo tăng trưởng năm 2027 cũng được điều chỉnh lên 4,1%, so với mức 2,9% trong dự báo hồi tháng 3.
Việc điều chỉnh dự báo cho thấy nhu cầu đối với các sản phẩm công nghệ đang đóng vai trò ngày càng đáng kể trong lưu chuyển hàng hóa quốc tế. Tuy nhiên, triển vọng này vẫn phụ thuộc vào khả năng duy trì đà đầu tư, sức cầu thị trường và mức độ ổn định của chuỗi cung ứng.
Xung đột Trung Đông gây sức ép lên nguồn cung năng lượng
Bên cạnh động lực từ công nghệ, thương mại toàn cầu vẫn đối mặt với rủi ro từ xung đột tại Trung Đông. Trong nửa đầu năm 2026, xuất khẩu khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) từ khu vực này giảm 47%, trong khi xuất khẩu dầu thô giảm gần 25%.
Nguồn cung bổ sung từ các khu vực khác đã góp phần hạn chế mức suy giảm trên phạm vi toàn cầu. Theo số liệu trong bản thảo, xuất khẩu LNG toàn cầu giảm khoảng 1%, còn xuất khẩu dầu thô giảm khoảng 6%.
Diễn biến này cho thấy mạng lưới cung ứng quốc tế có khả năng điều chỉnh trước những cú sốc tại từng khu vực. Tuy vậy, sự thay thế nguồn cung không đồng nghĩa với việc mọi rủi ro đã được loại bỏ, nhất là khi thị trường năng lượng và các tuyến vận tải quốc tế vẫn chịu tác động từ tình hình địa chính trị.
Giá năng lượng duy trì ở mức cao có thể làm tăng chi phí sản xuất, vận chuyển và lưu kho, qua đó gây sức ép lên doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Đối với những ngành phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu, logistics và nguyên liệu đầu vào, biến động này có thể ảnh hưởng đến chi phí kinh doanh cũng như khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Triển vọng tăng trưởng vẫn tiềm ẩn nhiều bất định
WTO cảnh báo giá năng lượng cao và nguy cơ gián đoạn các tuyến vận tải có thể ảnh hưởng đến triển vọng thương mại trong thời gian tới. Nếu những rủi ro này kéo dài, chi phí lưu thông hàng hóa có thể tiếp tục tăng, làm gia tăng áp lực đối với doanh nghiệp và các nền kinh tế có độ mở thương mại lớn.
Về kinh tế vĩ mô, WTO dự báo tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu tăng 2,6% trong năm 2026 và 2,9% trong năm 2027. Những dự báo này cho thấy thương mại quốc tế tiếp tục vận động trong mối quan hệ chặt chẽ với tăng trưởng kinh tế, nhu cầu thị trường và những biến động của môi trường kinh doanh toàn cầu.
Việc nâng dự báo tăng trưởng thương mại hàng hóa lên 3,9% phản ánh tác động tích cực từ làn sóng đầu tư vào AI và nhu cầu đối với các sản phẩm công nghệ. Dù vậy, đây chưa phải cơ sở để khẳng định thương mại toàn cầu sẽ duy trì đà tăng trưởng thuận lợi trong suốt thời gian tới.
Trong bối cảnh hiện nay, khả năng thích ứng với biến động chi phí, đa dạng hóa nguồn cung và duy trì sự ổn định của chuỗi logistics tiếp tục là những yếu tố quan trọng đối với hoạt động xuất nhập khẩu. Diễn biến địa chính trị, thị trường năng lượng và sức cầu quốc tế sẽ là những biến số cần theo dõi để đánh giá đầy đủ hơn triển vọng thương mại toàn cầu trong năm 2026 và năm 2027.