Tại nhiều vùng nông thôn, phụ nữ là lực lượng lao động chủ yếu trong sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, chế biến thực phẩm, thủ công mỹ nghệ và các ngành nghề truyền thống. Họ không chỉ tham gia lao động trực tiếp mà còn quản lý tài chính gia đình, tổ chức sản xuất và tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm. Trong bối cảnh kinh tế có nhiều biến động, sự cần cù, linh hoạt và khả năng thích ứng của phụ nữ đã góp phần duy trì nguồn thu nhập ổn định cho nhiều hộ gia đình nông thôn.
Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của công nghệ số và thương mại điện tử, ngày càng nhiều phụ nữ nông thôn mạnh dạn khởi nghiệp, xây dựng thương hiệu sản phẩm địa phương và mở rộng thị trường tiêu thụ. Không ít mô hình sản xuất do phụ nữ làm chủ đã mang lại hiệu quả kinh tế cao như sản xuất nông sản sạch, sản phẩm OCOP, thực phẩm chế biến, hàng thủ công truyền thống hay dịch vụ du lịch cộng đồng. Việc tận dụng các nền tảng mạng xã hội và sàn thương mại điện tử đã giúp phụ nữ tiếp cận khách hàng dễ dàng hơn, từng bước nâng cao giá trị sản phẩm địa phương.
Bên cạnh vai trò phát triển kinh tế, phụ nữ còn là nhân tố quan trọng trong xây dựng đời sống văn hóa và phát triển cộng đồng tại nông thôn. Nhiều phụ nữ tích cực tham gia các phong trào bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn mới, giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống và hỗ trợ các hoạt động an sinh xã hội. Từ các tổ hợp tác, hợp tác xã cho đến các mô hình sản xuất cộng đồng, vai trò kết nối và tổ chức của phụ nữ ngày càng được phát huy rõ nét.
Tuy nhiên, phụ nữ nông thôn hiện nay vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn và thách thức. Nhiều người còn hạn chế về trình độ chuyên môn, kỹ năng quản lý, khả năng tiếp cận công nghệ và nguồn vốn sản xuất. Ở một số nơi, tư tưởng định kiến giới vẫn khiến phụ nữ gặp khó khăn trong việc phát triển kinh tế hoặc tham gia các vị trí quản lý, lãnh đạo. Ngoài ra, áp lực cân bằng giữa công việc gia đình và lao động sản xuất cũng là trở ngại lớn đối với nhiều phụ nữ khu vực nông thôn.
Trước thực tế đó, việc tạo điều kiện để phụ nữ phát triển kinh tế là yêu cầu cần thiết trong chiến lược phát triển nông thôn hiện nay. Các địa phương cần tăng cường tổ chức đào tạo nghề, tập huấn kỹ năng kinh doanh, hỗ trợ chuyển đổi số và tiếp cận nguồn vốn ưu đãi cho phụ nữ. Đồng thời, cần khuyến khích các doanh nghiệp, tổ chức xã hội đồng hành cùng phụ nữ thông qua các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp, kết nối tiêu thụ sản phẩm và phát triển mô hình kinh tế cộng đồng.
Bên cạnh đó, việc nâng cao nhận thức xã hội về bình đẳng giới cũng đóng vai trò quan trọng nhằm tạo môi trường thuận lợi để phụ nữ phát huy năng lực. Khi được tạo điều kiện học tập, làm việc và tham gia phát triển kinh tế, phụ nữ không chỉ cải thiện chất lượng cuộc sống cho gia đình mà còn đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của địa phương và xã hội.
Có thể thấy, phụ nữ đang ngày càng giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn. Từ lao động sản xuất, khởi nghiệp kinh doanh cho đến các hoạt động cộng đồng, phụ nữ đã và đang góp phần tạo nên diện mạo mới cho khu vực nông thôn Việt Nam. Việc phát huy vai trò và tiềm năng của phụ nữ không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn là nền tảng hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, toàn diện và nhân văn trong giai đoạn hiện nay.
Lâm Thanh Thu
